Eski Dış Ticaret ve Gümrüklerden Sorumlu Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen, Boğaziçi Üniversitesi Gıda, İçecek ve Tarım Politikaları Araştırma Merkezi (GİFT) tarafından düzenlenen 5. Gıda İnovasyon Zirvesi'nde konuştu. Türkiye'nin dış ticaret politikalarını değerlendiren Tüzmen, döviz kurunun ihracat üzerindeki etkisine değindi. Türk lirasının erken değerlendiğini savunan eski bakan, mevcut kur seviyesinin ihracatçılar açısından engel oluşturduğunu ileri sürdü. Tüzmen'in konuşmasında en dikkat çeken ifadelerden biri ise döviz kuruna ilişkin önerisi oldu.
TÜZMEN'DEN DOLAR İÇİN 70 LİRA ÇIKIŞI
İhracat ve ithalat arasındaki dengenin sağlanabilmesi için döviz kurunun farklı bir seviyede olması gerektiğini savunan Tüzmen, mevcut ekonomik koşullara ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Tüzmen, şu ifadeleri kullandı:
"Tabii kur 50 liralarda falan olmaz. Bugün kur 70 lira olmalı ki düzen yerine otursun. İhracat doğru şekilde, ithalat doğru şekilde yapılabilsin. Bunu tek dillendiremiyorsunuz. Ben rahat konuşuyorum tabii ki. Erken değerlendirdik paramızı. Bu da bir engeldir Türk ihraç ürünleri için."
Eski bakanın bu sözleri, döviz kuru ve Türk ihracat ürünlerinin uluslararası pazarlardaki rekabet gücüne ilişkin değerlendirmesinin merkezinde yer aldı.
YUNANİSTAN'DAKİ UCUZ BALIĞA TÜRKİYE DETAYI
Tüzmen, konuşmasında Türkiye ile Yunanistan arasındaki deniz ürünleri ticaretini de gündeme getirdi. Yunanistan'da tüketilen balıkların önemli bir bölümünün Türkiye'den gönderildiğini öne süren Tüzmen, iki ülkenin uyguladığı teşvik politikalarının fiyatlara yansıdığını savundu. "Yunanistan’da balık yediniz mi? Ucuz değil mi? O balığı sordunuz mu, nereden geliyor? Türkiye’den tamamıyla, Ege’den. Biz ihracat teşviği ile destekliyoruz. Yunanistan da turizm teşviği ile alımı destekliyor. Oluyor sana çok ucuz tatil Yunanistan’da."
Tüzmen, Yunanistan'a gönderilen deniz ürünlerinin yüzde 80'inin Türkiye kaynaklı olduğunu iddia ederek ürünlerin sunum biçiminin de turizm tercihlerinde etkili olduğunu söyledi.
200 LİRALIK BANKNOT ÜZERİNDEN EKONOMİ ELEŞTİRİSİ
Türk lirasının değerine ilişkin görüşlerini 200 liralık banknot üzerinden de anlatan Tüzmen, geçmiş dönemle bugünü karşılaştırdı. Tüzmen, "Eskiden o 200 TL, benim ilk bakanlığım zamanında 120 dolardı. Türk lirasını ona göre ayarlamamız lazım." ifadelerini kullandı. Nakit kullanımına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan eski bakan, yüksek tutarlı ödemelerde daha fazla banknot taşınmasına dikkat çekti.
FINDIKTA YÜZDE 70 VURGUSU: BORSASI NEDEN TÜRKİYE'DE DEĞİL?
Türkiye'nin dünya fındık ticaretindeki konumunu da değerlendiren Tüzmen, ülkenin geçmişte sahip olduğu payı koruyamadığını savundu. Türkiye'nin dünya fındık ihracatındaki payının yüzde 90'dan yüzde 70'e gerilediğini belirten Tüzmen, fındık ticaretinde fiyat oluşumunun Türkiye dışında gerçekleşmesini eleştirdi.
Tüzmen, "Fındığın %70’i bende dünyada. Eskiden %90’dı, biliyorsunuz. Şimdi gide gide geriliyoruz. Dünyanın fındığının %70’ini biz ihraç ediyoruz. Bizde mi borsası? Yok. Nerede? Hamburg’da. Bu enteresanlıkları düzeltmeye çalışmamız lazım." dedi.
TARIM ARAZİLERİNİN BÖLÜNMESİNE DİKKAT ÇEKTİ
Zirvede tarım arazilerinin giderek küçülmesine de değinen Tüzmen, miras yoluyla bölünen toprakların verimli ve büyük ölçekli üretimi zorlaştırdığını belirtti. Arazilerin nesiller boyunca parçalanmasının tarımsal üretim açısından sorun oluşturduğunu savunan Tüzmen, ABD'deki uygulamalardan örnek verdi. Tüzmen, "Toprak bizde yok oluyor. Miras yoluyla bölünüyor. Bölündükten herkese saksı kadar bir toprak kalıyor bölüne bölüne. Onun üstünde ölçek tarım yapman mümkün değil." ifadelerini kullandı.
Eski bakan, tarım arazilerinin ekonomik büyüklüklerini koruyabilmesi için farklı mülkiyet ve işletme modellerinin değerlendirilmesi gerektiğine işaret etti. Boğaziçi Üniversitesi'ndeki 5. Gıda İnovasyon Zirvesi'nde konuşan Tüzmen, döviz kuru, ihracat, gıda ticareti ve tarımsal üretime ilişkin görüşleriyle Türkiye'nin dış ticaretteki rekabet koşullarını gündeme taşıdı.
