Küresel ekonomi yeni yıla, “yapay zeka balonu” tartışmaları, rekor seviyelere ulaşan kamu ve özel sektör borçları ile jeopolitik risklerin gölgesinde girdi. 2025’te bazı riskler hafiflerken, birçok yapısal riskin 2026’da da etkisini sürdürmesi bekleniyor.
ENFLASYONDA DÜŞÜŞ SÜRÜYOR, RİSKLER TAMAMEN KALKMIŞ DEĞİL
ING Think, Capital Economics ve Deloitte analizlerine göre, birçok ülkede enflasyonun 2026’da düşüş eğilimini sürdürmesi ve bu sürecin politika faizlerine yansıması öngörülüyor. Ancak bazı ekonomilerde talebin beklentilerin üzerinde kalması, enflasyonist baskıların yeniden artabileceğine işaret ediyor. Buna rağmen enflasyon risklerinin 2025’e kıyasla daha sınırlı olması bekleniyor.
YAPAY ZEKA BALONU ENDİŞESİ ÖNE ÇIKIYOR
2026’da küresel ekonomi açısından en belirgin riskin “yapay zeka balonu” olacağı öngörülüyor. Yapay zekanın ekonomik katkısı netleştikçe yatırımlar hız kazanırken, bu yatırımların ne ölçüde kârlı hale geleceği belirsizliğini koruyor.
Analistler, yapay zeka yatırımlarında olası bir ani düşüşün, 2025’te ABD büyümesine önemli katkı sağlayan inşaat ve yatırım harcamalarını olumsuz etkileyebileceğini ve ABD iş gücü piyasasını resesyona sürükleyebileceğini belirtiyor.
ENERJİ VE ALTYAPI ÜZERİNDE BASKI ARTIYOR
Veri merkezlerinin 2030’a kadar ABD’nin elektrik talebinin yaklaşık yüzde 10’unu oluşturması bekleniyor. Bu durum, elektrik şebekeleri üzerinde baskı yaratırken kesintiler ve fiyat artışları riskini de artırıyor. Yapay zeka altyapısına yönelik yatırımların artması, göçmenlik kurallarının sıkılaştığı ABD ve Avrupa’da yeni arz darboğazlarına yol açabilir.
KÜRESEL BORÇ REKOR SEVİYEDE
Uluslararası Finans Enstitüsünün “Küresel Borç Monitörü” raporuna göre, küresel toplam borç 2025’in üçüncü çeyreğinde yaklaşık 346 trilyon dolara ulaştı. Toplam borcun küresel GSYH’ye oranı yüzde 310 seviyesine çıktı.
Borç artışında kamu borçlanması öne çıkarken, gelişmiş ülkelerde yüksek borç oranları yeni kriz risklerine işaret ediyor. Gelişmekte olan ülkeler ise yüksek faizler ve artan borçlanma maliyetleri nedeniyle geri ödeme baskısı altında bulunuyor.
ABD-ÇİN GERİLİMİ VE TEDARİK ZİNCİRİ RİSKİ
ABD ile Çin arasındaki ilişkilerin bozulması ve nadir toprak elementleri tedarikine yönelik riskler küresel ekonomi için önemli bir tehdit olarak görülüyor. İki ülke arasında sağlanan geçici tarife ateşkesi kırılganlığını korurken, olası yeni yaptırımlar yarı iletken, otomotiv ve savunma sektörlerini doğrudan etkileyebilir.
PETROL FİYATLARI VE JEOPOLİTİK RİSKLER
Jeopolitik gerilimin yeniden tırmanması halinde petrol fiyatlarının yükselmesi küresel ekonomi için önemli bir risk olarak değerlendiriliyor. Rus petrol arzına yönelik yaptırımlar, Ukrayna’daki saldırılar ve Orta Doğu’daki belirsizlikler arz tarafındaki riskleri artırıyor.
ABD’nin Venezuela’ya müdahalesi ve petrol sektörüne güçlü şekilde dahil olma açıklamaları da küresel enerji piyasalarında belirsizliği artırıyor.
ABD İŞ GÜCÜ PİYASASI KIRILGAN
ABD’de iş gücü piyasası yavaşlarken, üretkenliğin beklentileri karşılamaması durumunda hane halkı harcamalarında gerileme yaşanabileceği belirtiliyor. Bu durum, istihdamda daha derin düşüşlere yol açarak küresel ekonomi açısından önemli bir aşağı yönlü risk oluşturuyor.
ÇİN EMLAK SEKTÖRÜNDE DERİNLEŞEN SORUNLAR
Çin’de emlak piyasasındaki durgunluk devam ediyor. Konut fiyatlarındaki düşüş hızlanırken, yüksek stoklar ve zayıf yatırımlar ekonomik büyümeyi baskılıyor. Gayrimenkul sektörünün Çin ekonomisindeki merkezi rolü nedeniyle yaşanacak olası bir derinleşme, ülkenin genel büyüme performansını ciddi biçimde etkileyebilir.
RUSYA-UKRAYNA SAVAŞINDA BARIŞ İHTİMALİ KRİTİK
Rusya-Ukrayna Savaşı’nda barış müzakerelerinin başarıya ulaşması halinde, enerji fiyatlarında düşüş ve Doğu Avrupa’da ekonomik canlanma ihtimali bulunuyor. Özellikle enerji arzına yönelik belirsizliklerin azalması, küresel büyümeye destek sağlayabilir. Ancak yaptırımların kaldırılma düzeyi ve ateşkesin kalıcılığı, bu sürecin ekonomik etkilerinde belirleyici olacak.
Kaynak: AA
