DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Elif Esen, “Kadınların Ekonomik Olarak Güçlendirilmesi için Bakım Politikaları ve Hizmetlerinin Geliştirilmesi” başlıklı panelde bakım ekonomisine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Uluslararası Kadınlar Günü kapsamında Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu ve İsveç Büyükelçiliği tarafından düzenlenen etkinlikte gerçekleştirilen panelin moderatörlüğünü BM Kadın Birimi Türkiye Program Yöneticisi Ebru Ağduk yaptı. Panelde ayrıca Uluslararası Çalışma Örgütü Türkiye Ofisi Direktörü Yasser Hassan ve Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası Türkiye Başkan Yardımcısı ve Ankara Ofisi Başkanı Mehmet Üvez de konuşmacı olarak yer aldı.
BAKIM EMEĞİ EKONOMİNİN GÖRÜNMEYEN YÜZÜ
Panelde konuşan Elif Esen, bakım emeğinin kadın ve erkek arasındaki eşitsizliğin en belirgin alanlarından biri olduğunu ifade etti. Bakım sorumluluğunun kadınların ekonomik ve sosyal hayata katılımını doğrudan etkilediğini belirten Esen, bakım hizmetlerinin yalnızca aile içinde yürütülen bir görev olmadığını, aynı zamanda sürdürülebilir kalkınma açısından stratejik bir alan olduğunu dile getirdi.
Türkiye’de evde bakım hizmetlerinin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı tarafından yürütüldüğünü hatırlatan Esen, ağır engelli ve bakıma muhtaç bireylerin bakımının sosyal devletin temel sorumlulukları arasında yer aldığını söyledi. Bu hizmetlerin hak temelli ve sürdürülebilir bir yapıda sunulmasının önemine dikkat çekti.
MEVCUT MODEL AİLE TEMELLİ İŞLİYOR
Esen, Türkiye’de bakım sisteminin büyük ölçüde aile temelli ilerlediğini belirtti. Sistemin, aileye sağlanan desteklerle bakımın evde yapılmasını teşvik ettiğini ifade eden Esen, evde bakım yardımlarının çoğu zaman profesyonel hizmetin yerini alamadığını söyledi.
Evde bakım desteğinden yararlanan hanelerde bakım görevini çoğunlukla kadınların üstlendiğini vurgulayan Esen, bu emeğin çoğu zaman ücretsiz ve güvencesiz şekilde yürütüldüğünü belirtti. Bu nedenle bakım emeğinin literatürde “görünmeyen bakım ekonomisi” olarak tanımlandığını hatırlattı.
DENETİM VE EĞİTİM EKSİKLİĞİNE DİKKAT ÇEKTİ
Bakım hizmetlerinde denetim ve eğitim konularında eksiklikler bulunduğunu ifade eden Esen, bakım veren kişilerin çoğu zaman yeterli eğitim almadığını söyledi. Bu durumun bakım kalitesinin ölçülmesini zorlaştırdığını belirten Esen, ihmal ve istismar riskinin de artabileceğine dikkat çekti.
Bakım hizmetlerinin yalnızca ailelerin sorumluluğuna bırakılmaması gerektiğini vurguladı.
TÜRKİYE'DE YAŞLANAN NÜFUS BAKIM İHTİYACINI ARTIRIYOR
Türkiye’nin yaşlanan bir nüfus yapısına ilerlediğini belirten Esen, demans, Alzheimer ve kronik hastalıkların artışıyla birlikte bakım ihtiyacının büyüdüğünü ifade etti. Uzmanlara göre önümüzdeki yıllarda yaşlı nüfusun hızla artacağını aktaran Esen, mevcut sistemle bu ihtiyacın karşılanmasının zor olacağını dile getirdi.
BAKIM SİGORTASI ÖNERİSİ
Esen, bakım hizmetlerinin sürdürülebilirliği için bakım sigortası sisteminin tartışılması gerektiğini söyledi. Bu sistemin devlet destekli olması ve gelire göre katkı payı içermesi gerektiğini belirtti.
Bakım verenlerin sosyal güvenlik sistemine dahil edilmesi, bakım süresinin çalışma süresi olarak kabul edilmesi ve bakım merkezlerinin yaygınlaştırılması gerektiğini ifade etti.
