Ernst & Young (EY) bünyesinde faaliyet gösteren EY-Parthenon (EYP), “Küresel Jeostratejik Görünüm 2026 Raporu”nu yayımladı. Raporda, 2026 yılında jeopolitik gelişmelerin küresel iş ortamı üzerindeki etkisinin daha da belirginleşeceği vurgulandı.
ABD MERKEZLİ YENİ DENGE ARAYIŞI
Rapora göre ABD, küresel ekonomik ve siyasi düzeni yeniden şekillendirmede belirleyici rol oynamaya devam edecek. Çin, Avrupa Birliği (AB) ve diğer ülkelerin ise ABD’nin yeni yaklaşımına göre pozisyon alırken, kendi stratejik önceliklerini eş zamanlı olarak güncelleyeceği ifade edildi.
2026’YI ŞEKİLLENDİRECEK 3 JEOPOLİTİK BAŞLIK
Raporda, küresel görünümü etkileyecek 10 kritik jeopolitik gelişme üç ana başlık altında ele alındı:
Bu başlık altında hükümetlerin ekonomik güvenliği güçlendirmek amacı doğrultusunda sanayi teşvikleri, ticaret kısıtlamaları ve yerli üretim zorunluluklarını artırmasının beklendiği belirtildi.
Gümrük vergileri ve ihracat kontrollerinin şirketleri tedarik zincirlerini yeniden yapılandırmaya zorlayacağı, yapay zekanın ise ulusal güvenliğin ayrılmaz bir unsuru haline geleceği öngörüldü. Siber çatışma risklerinin de artacağına dikkat çekildi.
KISITLI KAYNAKLAR
Su kıtlığı riskinin özellikle yarı iletken üretimi ve veri merkezleri üzerinde baskı oluşturacağı belirtildi.
Dijital teknolojiler ve savunma sanayisi için kritik öneme sahip minerallere erişimde rekabetin artacağı, bu durumun yeni ticaret modellerini beraberinde getireceği aktarıldı. Sermaye tahsisinin siyasallaşmasının ise küresel finans sistemini etkileyeceği vurgulandı.
BÖLGESEL DİNAMİKLER
Kuzey Amerika’da ticaret anlaşmalarının yeniden ele alınmasıyla politika belirsizliğinin süreceği kaydedildi.
Asya-Pasifik bölgesinde ekonomik güvenliğin ön plana çıkacağı, Orta Doğu’da ise stratejik konumlanma çabalarının rekabeti artıracağı öngörüldü. Avrupa’nın değişen küresel dengeler nedeniyle ekonomik rekabet gücü ve ulusal güvenlik konularında baskı altında kalabileceği belirtildi.
SEKTÖRLER DE ETKİLENECEK
Raporda jeopolitik gelişmelerin sektörlere yansımalarına da yer verildi.
Tüketici ürünleri ve sağlık sektörlerinde maliyet baskısı ve veri gizliliği risklerinin artması beklenirken, finansal hizmetlerde yerelleşme ve siber risklerin uyum ihtiyacını artıracağı belirtildi.
Kamu ve altyapı sektöründe dayanıklılık ile dijital egemenliğin öncelik kazanacağı, sanayi ve enerji sektöründe ise kritik minerallere erişimin fiyatlama üzerinde belirleyici olacağı kaydedildi. Teknoloji ve telekomünikasyon sektöründe yapay zeka ve siber güvenlik düzenlemelerinin karmaşıklığı artırabileceğinin altı çizildi.
“KRİTİK KAYNAK VE MİNERALLERE TALEP YOĞUNLAŞIYOR”
EY-Parthenon Türkiye Bölüm Başkanı Özge Gürsoy Büyükavşar, raporda ele alınan 10 kritik gelişmenin işletmeler için hem riskler hem de önemli fırsatlar sunduğunu belirtti.
Büyükavşar, devlet politikalarının artık yalnızca ekonomik hedeflerle sınırlı kalmadığını, ulusal güvenlik boyutunun giderek daha fazla öne çıktığını vurgulayarak şu değerlendirmede bulundu: “Devlet müdahalelerinin artmasıyla işletmelerin faaliyet ve etkileşim biçimleri yeniden tanımlanıyor. Kritik kaynak ve minerallere yönelik artan talep, tedarik zincirlerini ve stratejik planlamayı doğrudan etkiliyor. Jeopolitik içgörüleri iş kararlarına proaktif biçimde entegre eden şirketler, 2026’da belirsizliklere karşı daha dayanıklı hale gelerek rekabet avantajı elde edebilir.”
Kaynak: AA
