Elektrik ve doğal gaz dağıtım şirketlerine yönelik coğrafi veri düzenlemesi yürürlüğe girdi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının yeni yönetmeliğiyle, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan (EPDK) lisans alan şirketler belirli coğrafi veri işlemlerinde izin alma ve ücret ödeme yükümlülüğünden muaf tutuldu. Muafiyet yalnızca lisans kapsamındaki faaliyetlerde geçerli olacak.
DAĞITIM ŞİRKETLERİNDEN İZİN BEDELİ ALINMAYACAK
14 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe giren Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği, elektrik ve doğal gaz dağıtım şirketlerinin veri işlemlerine ilişkin yeni kurallar getirdi.
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu kapsamında lisans sahibi olan şirketler, dağıtım faaliyetleriyle ilgili coğrafi verileri toplamak, üretmek, paylaşmak ve satmak için ayrıca izin almak zorunda kalmayacak. Bu işlemlerden izin bedeli de alınmayacak. Ancak şirketlerin muafiyetten yararlanabilmesi için Bakanlığın elektronik altyapısına kayıt olması gerekecek.
LİSANS DIŞI İŞLEMLERDE ÜCRET ÖDENECEK
Yeni düzenleme, dağıtım şirketlerine tanınan muafiyetin sınırlarını da belirledi. Şirketlerin coğrafi verileri lisansları dışında kalan ticari faaliyetlerde kullanması halinde izin başvurusu yapması ve ilgili bedeli ödemesi gerekecek.
Fatura düzenlemek amacıyla kullanılan adres bilgileri ise izin zorunluluğunun dışında tutuldu. Şirketlerin merkez, şube ve acentelerine ilişkin adres ve konum bilgilerinin internet sitelerinde veya sosyal medya hesaplarında yayımlanması için de ayrıca izin alınmayacak.
İZİN BAŞVURULARI 30 GÜNDE SONUÇLANDIRILACAK
Coğrafi veri faaliyetleri için gerekli izin belgelerinin geçerlilik süresi bir ile beş yıl arasında değişecek. Bakanlık, izin başvurularına ilişkin kararını 30 gün içinde bildirecek. Başvurusu onaylananların izin ücretini 15 gün içinde yatırması gerekecek.
İzin bedeli hesaplanırken şirketlerin yıllık net satış tutarına göre belirlenen dilim katsayısı ile izin katsayısı bedeli esas alınacak. 2024 yılında 1750 lira olarak belirlenen bir izin katsayısı bedeli, sonraki yıllarda yeniden değerleme oranına göre artırılacak. Yabancı gerçek ve tüzel kişilerin ödeyeceği tutar ise izin katsayısı bedelinin 1250 katı ile süre katsayısının çarpılmasıyla hesaplanacak.
AFETLERDE COĞRAFİ VERİLER ÜCRETSİZ PAYLAŞILACAK
Yönetmelikte afet ve acil durumlarda coğrafi verilere erişim konusunda da düzenlemeye gidildi. İzin sahipleri, afetlerde kullanılmak üzere ürettikleri coğrafi verileri Bakanlığın talep etmesi halinde herhangi bir ücret almadan sunacak.
Verilerin Açık Coğrafi Konsorsiyumu (OGC) web servisi standartlarına uygun olması gerekecek. Ayrıca izin sahibi kişi ve kuruluşlar, faaliyet raporlarını ve metaveri kayıtlarını her 12 ayda bir Bakanlığın elektronik sistemine işleyecek.
İZİNSİZ FAALİYETLERE PARA CEZASI UYGULANACAK
Gerekli izni almadan coğrafi veri faaliyeti yürüttüğü tespit edilenlere başvuru yapmaları için 15 gün süre tanınacak. Bu süre içerisinde izin başvurusu yapmayan Türk vatandaşı gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişilerine yıllık en yüksek izin bedeli tutarında idari para cezası verilecek.
Yabancı gerçek ve tüzel kişiler için uygulanacak ceza ise bir yıllık izin bedelinin iki katı olacak. Cezanın süresi içinde ödenmesi halinde yüzde 25 indirimden yararlanılabilecek.
2021 YILINDAKİ YÖNETMELİKLER KALDIRILDI
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle 10 Şubat 2021 tarihli Coğrafi Veri İzinleri ve Coğrafi Veri Lisans yönetmelikleri yürürlükten kaldırıldı. Önceki yönetmeliklere göre düzenlenen izin ve lisans belgeleri ise geçerlilik süreleri bitene kadar kullanılmaya devam edilecek.
