Irak ve Türkiye, Irak petrolü ile Kürdistan Bölgesi’nde üretilen petrolün Ceyhan Petrol Boru Hattı üzerinden ihracatının sürdürülmesi amacıyla geçici protokol imzalanması konusunda anlaşmaya vardı.
Kürdistan Bölgesi Hükümeti Bakanlar Kurulu Sekreteri Amanj Rahim, iki ülke hükümetlerinin Ankara’da yapılan görüşmelerde geçici protokol üzerinde uzlaştığını açıkladı.
ANKARA’DA ENERJİ GÖRÜŞMESİ YAPILDI
Görüşmelere Irak Dışişleri ve Petrol Bakanlıklarından temsilciler ile Kürdistan Bölgesi Doğal Kaynaklar Bakanlığından yetkililer katıldı.
Heyetin, Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Ankara’da bir araya gelerek petrol ihracatının yeniden düzenlenmesi ve boru hattının geleceğini ele aldığı bildirildi.
CEYHAN ÜZERİNDEN İHRACAT SÜRECEK
Varılan uzlaşma, Irak petrolünün yanı sıra Kürdistan Bölgesi petrolünün de Ceyhan üzerinden kesintisiz şekilde ihraç edilmesini hedefliyor.
Protokolün, petrol akışında yeni bir kesinti yaşanmaması ve taraflar arasında kalıcı anlaşmaya zemin hazırlanması açısından kritik olduğu değerlendiriliyor.
YENİ ANLAŞMAYA KADAR GEÇERLİ OLACAK
Amanj Rahim, geçici protokolün Ceyhan Limanı üzerinden petrol ihracatını düzenleyecek yeni ve uzun vadeli anlaşma hazırlanıp imzalanana kadar yürürlükte kalacağını belirtti.
Yeni anlaşmanın bir yılı aşmayacak süre içinde tamamlanmasının hedeflendiği ifade edildi.
MEVCUT ANLAŞMA 27 TEMMUZ’DA SONA ERİYOR
Irak ile Türkiye arasında Irak-Türkiye Petrol Boru Hattı kapsamında yürürlükte bulunan mevcut anlaşma 27 Temmuz 2026’da sona erecek.
Türkiye ile Irak arasında 1973’ten bu yana yürürlükte olan Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması, 2010’da yenilenerek 15 yıl süreyle uzatılmıştı.
HAT UZUN SÜREDİR STRATEJİK ÖNEM TAŞIYOR
Irak-Türkiye Petrol Boru Hattı, Irak petrolünün Akdeniz’e ve uluslararası piyasalara ulaştırılmasında en önemli güzergâhlardan biri olarak öne çıkıyor.
Ceyhan Limanı, hem Türkiye’nin enerji geçiş merkezi rolü hem de Irak’ın ihracat kapasitesi açısından stratejik konumda bulunuyor.
ERBİL VE BAĞDAT ARASINDAKİ UZLAŞI ÖNEMLİ
Kürdistan Bölgesi petrolünün Ceyhan üzerinden ihracatı, uzun süredir Bağdat ile Erbil arasındaki gelir paylaşımı ve yetki tartışmaları nedeniyle gündemdeydi.
Irak merkezi hükümeti, Kürdistan Bölgesi petrolünün ihracatının Irak’ın resmi petrol pazarlama kurumu üzerinden yapılması gerektiğini savunurken, Erbil yönetimi geçmişte bağımsız ihracat politikasını bütçe ve gelir aktarımı sorunlarıyla gerekçelendirmişti.
2023’TEN SONRA PETROL AKIŞI TARTIŞMA KONUSU OLMUŞTU
Kürdistan Bölgesi’nden Ceyhan’a petrol ihracatı, 2023’teki tahkim kararının ardından uzun süre durma noktasına gelmişti.
Bu süreçte Bağdat, Erbil, Türkiye ve uluslararası petrol şirketleri arasında ihracatın yeniden başlaması için çeşitli görüşmeler yürütüldü.
UZUN VADELİ ANLAŞMA İÇİN MÜZAKERELER SÜRECEK
Geçici protokolün ardından tarafların daha kapsamlı ve kalıcı bir petrol anlaşması için müzakereleri sürdürmesi bekleniyor.
Yeni anlaşmada ihracat koşulları, sevkiyat düzeni, boru hattının işletilmesi, gelir paylaşımı ve teknik-hukuki düzenlemelerin ele alınması öngörülüyor.
BÖLGESEL ENERJİ DENGESİ AÇISINDAN KRİTİK ADIM
Geçici protokol, yalnızca Türkiye ve Irak arasındaki enerji ilişkileri açısından değil, bölgesel enerji güvenliği bakımından da önemli görülüyor.
Ceyhan hattının kesintisiz işlemesi, Irak petrolünün dünya piyasalarına ulaşması ve Türkiye’nin enerji koridoru konumunun güçlenmesi açısından dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
