Orta Doğu'nun petrol taşımacılığında kullanılan iki önemli deniz güzergahı, artan saldırılar nedeniyle yeniden gündemde. Hürmüz Boğazı'nda ticari gemi geçişleri 22 Temmuz'dan bu yana en düşük seviyeye inerken Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları Kızıldeniz'deki taşımacılığa ilişkin endişeleri artırdı. Bölgede günlük 21,1 milyon varil seviyesinde bulunan petrol ve sıvı ürün ihracatı, beş gün içinde 8,3 milyon varile kadar geriledi.
HÜRMÜZ'DE BİR HAFTADA EN AZ 14 GÜVENLİK OLAYI
Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiği, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın ardından ciddi ölçüde azaldı. ABD'nin uyguladığı deniz ablukasına karşılık İran, boğazdan izinsiz geçmeye çalışan gemilere yönelik saldırılarını sürdürüyor.
İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) ve uluslararası güvenlik kaynaklarına göre, 5-12 Ekim döneminde bölgede en az 14 saldırı, saldırı girişimi ve gemi engelleme vakası yaşandı. Bu olayların 6'sı 12 Ekim'de gerçekleşti. Son bir haftada gemilere yönelik saldırılar yılın en yüksek düzeyine çıktı.
PETROL SEVKİYATINDA BEŞ GÜNLÜK SERT GERİLEME
Kpler verilerine göre, Hürmüz Boğazı, Umman Körfezi ve Kızıldeniz üzerinden gerçekleştirilen ham petrol, petrol ürünleri ve kimyasal sıvı ürün sevkiyatı 8 Ekim'de günlük 21,1 milyon varile ulaştı.
Ancak ihracat miktarı 11 Ekim'de 6,7 milyon varile kadar düştü. Ertesi gün 10,4 milyon varile yükselen sevkiyat, 13 Ekim'de 8,3 milyon varile indi. Böylece beş günlük dönemde günlük ihracat hacmi 12,8 milyon varil azaldı. Son yedi günün ortalaması 17 milyon varil olurken savaş öncesinde günlük 23,3 milyon varil civarında bulunan ihracat düzeyinin altında kalındı.
HÜRMÜZ'DEN GEÇEN GEMİ SAYISI 6'YA KADAR DÜŞTÜ
Petrol ihracatındaki gerilemeyle birlikte Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi sayısında da belirgin bir azalma görüldü. 8 Ekim'de boğazdan 32 ticari gemi geçerken bu sayı 9 Ekim'de 24'e, 10 Ekim'de 11'e ve 11 Ekim'de 12'ye geriledi.
12 Ekim'de ise yalnızca 6 ticari gemi geçiş yaptı. Böylece günlük gemi trafiği 22 Temmuz'dan sonraki en düşük seviyeye indi.
KIZILDENİZ'DE BABÜLMENDEB ENDİŞESİ BÜYÜYOR
Yemen'de Husiler ile hükümet güçleri arasında artan çatışmalar, Kızıldeniz güzergahında yeni güvenlik endişelerine yol açtı. İran destekli Husiler, kendilerine yönelik saldırılar düzenlendiğini öne sürerek Suudi Arabistan'a balistik füze ve insansız hava araçlarıyla saldırılar gerçekleştiriyor.
Bu gelişmelerin ardından Kızıldeniz'i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu'na bağlayan Babülmendeb Boğazı'ndaki gemi geçişleri de yakından izleniyor. Babülmendeb'den 8 Ekim'de 35, 9 Ekim'de 41, 10 Ekim'de 39 ve 11 Ekim'de 46 ticari gemi geçti. Geçiş sayısı 12 Ekim'de 32'ye düştü.
İKİ DENİZ GÜZERGAHINDA EŞ ZAMANLI KESİNTİ RİSKİ
Savaşın başlamasının ardından Orta Doğu'nun petrol, petrol ürünleri ve sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatında yaşanan kayıplar, alternatif sevkiyat yollarının kullanılması ve diplomatik girişimlerle kısmen telafi edilmişti.
Ancak Hürmüz'deki saldırıların artması ve Husilerin Babülmendeb üzerinde kontrol sağlama girişimleri, enerji sevkiyatının yeniden azalmasına neden oldu.
Uzmanlar, iki boğazda aynı anda yaşanabilecek büyük ölçekli kesintilerin yalnızca bölgedeki petrol ihracatını değil, küresel enerji arzını ve deniz ticaretini de daha fazla baskı altına alabileceği uyarısında bulunuyor.
