Nükleer Düzenleme Kurumu, nükleer tesislerin yetkilendirilmesi, saha onayı, imalat, işletmeye alma ve güvenlik süreçlerine ilişkin kurallarda değişikliğe gitti. Yeni düzenlemeyle güvenlik açısından önemli ekipmanların imalatı NDK iznine bağlanırken saha araştırmaları, kalite planları ve siber güvenlik uygulamalarında da yeni şartlar getirildi.
GÜVENLİK AÇISINDAN ÖNEMLİ EKİPMANLARA İZİN ŞARTI
Nükleer tesislerde kullanılacak güvenlik açısından önemli ekipmanların üretimine artık NDK tarafından verilecek imalat izninin ardından başlanabilecek. İzin alınsa bile Kurumun belirleyeceği kontrol noktaları bildirilmeden ekipman, yarı mamul veya bileşen üretimine geçilemeyecek. Hazır ürün olarak temin edilen önemli bileşenlerde ise ürünün nükleer tesiste kullanılmaya uygun olduğunun muayene, test veya analizlerle doğrulanması gerekecek.
SAHA ONAYINDA YENİ ŞARTLAR GELDİ
Saha onayı için yapılacak yer araştırmalarından önce kuruluşların yönetim sistemlerini uygulamaya koyması ve kalite temin belgelerini NDK’ye sunması gerekecek. Saha hazırlama izni başvurularında tesisin yerleşim planı, yapı ve ekipman sınıflandırmaları, saha parametreleri izleme programı ile inşaat emniyet planı da Kuruma iletilecek. Değerlendirme sırasında bölgenin coğrafi ve topoğrafik özellikleri, nüfus yapısı, çevresel etkiler, doğal ve insan kaynaklı dış olaylar ile aynı sahadaki farklı reaktör ve tesislerin birbirleri üzerindeki etkileri dikkate alınacak.
SİBER GÜVENLİK DE BAŞVURU SÜRECİNE GİRDİ
İnşaat izni başvurularında nükleer emniyet ve siber güvenlik planlarının sunulması gerekecek. İşletmeye alma ve işletme lisansı aşamalarında ise bu planların güncel halleri Kuruma verilecek. Nükleer madde sahaya getirilmeden önce ilgili yapı, sistem ve ekipmanların işletmeye alınması, nükleer madde sayım ve kontrol sistemlerinin devreye sokulması ve emniyet tedbirlerinin uygulanması gerekecek.
DEĞİŞİKLİKLER ÖNCEDEN DEĞERLENDİRİLECEK
Kuruluşlar, nükleer tesislerde planlanan değişiklikleri uygulamaya geçmeden önce güvenlik ve emniyet açısından değerlendirmek zorunda olacak. Gerektiğinde ayrıntılı inceleme yapılacak ve sonuçlar bağımsız yetkin personel tarafından gözden geçirilecek. Kalite planları ve test prosedürlerinde test sonucunu etkileyebilecek önemli değişikliklerin ise ilgili çalışma başlamadan en az 10 iş günü önce NDK’nin değerlendirmesine sunulması gerekecek.
ÇALIŞANLAR HATALARI YAPTIRIM KORKUSU OLMADAN BİLDİREBİLECEK
Yeni hükümler güvenlik kültürüne ilişkin uygulamaları da kapsıyor. Çalışanların bireysel veya sistemsel hataları yaptırım korkusu olmadan bildirebilmesini sağlayacak mekanizmaların oluşturulması zorunlu hale getirildi. Nükleer santrallerde konfigürasyon yönetiminin bilgi işlem tabanlı yürütülmesi de yeni düzenlemeler arasında yer aldı. Böylece tesislerin tasarım gerekleri, fiziksel yapısı ve teknik dokümantasyonu arasındaki uyumun korunması hedefleniyor.
