6 Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından deprem bölgesindeki üniversiteler, bilimsel üretim ve toplumsal katkı alanlarında dikkat çeken bir performans ortaya koydu. Yükseköğretim kurumları, afetin yarattığı yıkımı yalnızca fiziki değil, sosyal ve bilimsel çalışmalarla da onarmayı amaçladı.
18 ÜNİVERSİTEDEN 1 YILDA 13 BİNİ AŞKIN BİLİMSEL YAYIN
Depremden etkilenen 11 ilde faaliyet gösteren 18 devlet ve vakıf üniversitesi, 2025 yılı boyunca toplam 13 bin 364 ulusal ve uluslararası bilimsel yayına imza attı. Bu sayı, 2024 yılında üretilen 11 bin 734 yayının da üzerine çıkarak bölgedeki akademik üretimin ivme kazandığını gözler önüne serdi.
BİLİM KAFELERLE TOPLUMUN KALBİNE DOKUNULDU
Üniversiteler yalnızca akademik yayınlarla değil, bilimi toplumla buluşturan etkinliklerle de öne çıktı. Deprem bölgesinde düzenlenen 79 “Bilim Kafe” etkinliği, binlerce vatandaşı bilim insanlarıyla bir araya getirdi. Deprem farkındalığı, sağlık, çevre, hijyen ve yapay zeka gibi konular sade bir dille toplumla paylaşıldı.
DEPREM ERKEN UYARI VE YAPAY ZEKA PROJELERİ ÖNE ÇIKTI
Harran Üniversitesi tarafından geliştirilen Doğu Anadolu Fay Zonu İzleme ve Deprem Erken Uyarı Sistemi projesi, yer altındaki elektriksel değişimleri analiz ederek deprem öncüllerini tespit etmeyi amaçlıyor.
Adıyaman Üniversitesi ise lazer, ses sinyalleri ve yapay zeka destekli bir projeyle görüş alanı dışındaki canlı ve nesnelerin tespitine yönelik yenilikçi bir model geliştirdi.
SANAYİ, İSTİHDAM VE KENTSEL DÖNÜŞÜME AKADEMİK DESTEK
Fırat Üniversitesi koordinasyonunda yürütülen çalışmalarda, depremin Organize Sanayi Bölgeleri üzerindeki etkileri incelendi. Araştırmalarda, istihdam politikalarının sanayiyle entegre yürütülmesi, meslek liseleri ve üniversitelerin iş gücü planlamasında kilit rol üstlenmesi gerektiği vurgulandı.
PSİKOSOSYAL DESTEK VE AİLE ODAKLI PROJELER
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi ile Hatay Büyükşehir Belediyesi iş birliğinde kurulan “Aile Üniversitesi”, anne-baba ve çocuklara yönelik psikososyal destek programlarıyla öne çıktı. Üniversitelerde deprem sonrası travma, göç, kaygı ve psikolojik dayanıklılık üzerine çok sayıda tez ve akademik çalışma üretildi.
AFET SONRASI REHABİLİTASYON VE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÇÖZÜMLER
İskenderun Teknik Üniversitesi’nde yürütülen projelerle tarım alanlarının rehabilitasyonu, çocuklar için yeşil alanlar ve konteyner atıklarının geri dönüşümü sağlandı. Gaziantep Üniversitesi ise depremde hasar gören tarım makinelerini yeniden işlevsel hale getirerek eğitime kazandırdı.
GENÇLERE VE ÇOCUKLARA YÖNELİK ÖZEL PROGRAMLAR
Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi bünyesinde kurulan Gençlik Gelişim Akademisi ve Dijital Oyun Geliştirme Akademisi, gençlerin dijital becerilerini artırmayı hedefledi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi’nde uygulanan Anne Çocuk Destek Programı, depremzede ailelere psikososyal destek sundu.
ÇEVRE, SU VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİKTE ULUSLARARASI BAŞARI
Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi, bağımsız denetimle “Dünyanın İlk Su Ayak İzi Belgeli Üniversitesi” unvanını aldı. Deprem atıklarının sürdürülebilir yapı malzemelerine dönüştürülmesi gibi projeler, çevresel duyarlılığın da altını çizdi.
BİLİM İLETİŞİMİ İLE HALKLA KUCAKLAŞMA
Yükseköğretim Kurulu öncülüğünde kurulan Bilim İletişimi Ofisleri aracılığıyla, deprem bölgesindeki üniversiteler sağlık, çevre, psikoloji ve afet bilinci alanlarında on binlerce vatandaşa ulaştı.
Kaynak: YÖK
