Enerji ve çevre piyasalarında şeffaflığı artırmayı hedefleyen yeni yönetmelik Resmî Gazete’de yayımlandı. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (EPDK) hazırladığı düzenleme, içeriden bilgi kullanımı ve piyasa manipülasyonuna ağır yaptırımlar getiriyor. Yönetmelik 1 Haziran 2026’da yürürlüğe girecek.
HANGİ PİYASALAR ETKİLENECEK?
Düzenleme; elektrik ve doğal gaz piyasalarının yanı sıra emisyon ticaret sistemi ile yenilenebilir enerji kaynak garanti piyasasını da içine alıyor. Gün öncesi, gün içi, dengeleme güç ve vadeli piyasalar dahil olmak üzere toptan ticaret yapılan alanlar yönetmelik kapsamına alındı.
Borsa İstanbul’daki vadeli işlem sözleşmeleri ile nihai tüketicilerle yapılan ikili anlaşmalar kapsam dışında bırakıldı.
İÇERİDEN BİLGİ ARTIK ANINDA AÇIKLANACAK
Yönetmelikle birlikte EPİAŞ bünyesinde “Dahili Bilgi Platformu” kurulacak. Santral arızaları, planlı duruşlar, kapasite değişimleri gibi fiyatları etkileyebilecek bilgiler gecikmeden kamuya açıklanacak.
Piyasa katılımcıları bu bilgileri tam ve doğru şekilde sisteme girmekle yükümlü olacak. Açıklamanın geciktirilmesi ancak belirli şartlarla mümkün olacak ve gerekçesi EPİAŞ üzerinden Kuruma bildirilecek.
MANİPÜLASYONA NET TANIM
Yanıltıcı işlem yapmak, fiyatları yapay şekilde yükseltmek ya da düşürmek, yanlış bilgi yaymak veya içeriden bilgiye dayanarak alım-satım yapmak açık şekilde “piyasa bozucu davranış” sayılacak.
İnternet üzerinden yapılan yanıltıcı paylaşımlar da manipülasyon kapsamına alınabilecek.
CEZALAR 25 MİLYON LİRAYA KADAR ÇIKIYOR
Dahili bilgi suistimali veya manipülasyon yapan piyasa katılımcılarına 25 milyon 98 bin liraya kadar idari para cezası uygulanabilecek. Gerçek kişiler için üst sınır 2 milyon 509 bin lira olarak belirlendi.
İhlal sonucunda bir kazanç elde edilmiş ya da zarar doğmuşsa, uygulanacak ceza bu tutarın iki katından az olamayacak.
GÖZETİM MEKANİZMASI GÜÇLENDİRİLİYOR
Piyasa işletmecileri bünyelerinde piyasa gözetim birimi kuracak. Şüpheli işlemler Kuruma bildirilecek. Kurum gerekli gördüğü durumlarda re’sen inceleme yapabilecek, bilgi sistemlerine erişebilecek ve yerinde denetim gerçekleştirebilecek.
Ayrıca şüpheli durumlarda geçici işlem yasağı, teminat artırımı veya işlemlerin askıya alınması gibi tedbirler uygulanabilecek. Düzenleme ile enerji ve çevre piyasalarında daha sıkı denetim ve daha yüksek yaptırım dönemi başlamış olacak.
Haber Merkezi