Her yıl 7 Ekim’de anılan Dünya İnsana Yakışır İş Günü, çalışanların yalnızca bir işe sahip olmasını değil, o işin adil ücret, güvenli çalışma koşulları, sosyal koruma ve temel haklar çerçevesinde yürütülmesini gündeme taşıyor. 2026 kampanyasında ise genç çalışanların karşı karşıya kaldığı sorunlar öne çıkıyor.
DÜNYA İNSANA YAKIŞIR İŞ GÜNÜ NEDİR?
İngilizce adı “World Day for Decent Work” olan Dünya İnsana Yakışır İş Günü, Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu tarafından 2008’den bu yana her yıl 7 Ekim’de düzenleniyor. Gün kapsamında farklı ülkelerde sendikalar ve çalışan örgütleri, çalışma hayatındaki haklar, ücret adaleti, toplu pazarlık ve güvenli çalışma koşulları gibi konuları gündeme taşıyor.
İNSANA YAKIŞIR İŞ NE DEMEK?
Uluslararası Çalışma Örgütü’ne göre insana yakışır iş; üretken ve adil gelir sağlayan çalışma fırsatlarını, işyerinde güvenliği, sosyal korumayı, kişisel gelişim imkânlarını ve çalışanların kendilerini ilgilendiren kararlarda söz sahibi olmasını kapsıyor. ILO’nun yaklaşımı dört temel başlık üzerine kuruluyor: istihdam, çalışma hakları, sosyal koruma ve sosyal diyalog.
7 EKİM NEDEN ANILIYOR?
Dünya İnsana Yakışır İş Günü’nün temel amacı, istihdamın yalnızca sayısına değil, niteliğine de dikkat çekmek. Bir işin insana yakışır olarak değerlendirilebilmesi için adil gelir, güvenli çalışma ortamı, sosyal güvence, fırsat eşitliği ve çalışanların örgütlenme ile görüşlerini ifade etme hakkının bulunması önem taşıyor.
SOSYAL DİYALOG DA TEMEL UNSURLARDAN BİRİ
İnsana yakışır iş yaklaşımında çalışanlar, işverenler ve kamu kurumları arasındaki sosyal diyalog da önemli bir yer tutuyor. ILO, sosyal diyaloğu ekonomik ve sosyal politika alanlarında hükümet, işveren ve çalışan temsilcileri arasındaki müzakere, danışma ve bilgi paylaşımı süreçleri olarak tanımlıyor.
2026’DA GENÇ ÇALIŞANLAR ÖN PLANDA
2026 Dünya İnsana Yakışır İş Günü’nde genç çalışanların yaşadığı sorunlar kampanyanın merkezine alındı. ITUC, gençlerin birçok ülkede yüksek işsizlik, düşük ücretler, güvencesiz işler ve artan yaşam maliyetleriyle karşı karşıya olduğunu belirtiyor. Konfederasyon, 2026 kampanyasında gençler için insana yakışır işler, geçinmeye yeterli ücretler, güvenceli istihdam ve çalışan haklarının korunması taleplerini öne çıkarıyor. Genç çalışanların kendilerini etkileyen kararlarda daha fazla söz sahibi olması da kampanyanın temel mesajları arasında bulunuyor.
DÜNYA İNSANA YAKIŞIR İŞ GÜNÜ NE ZAMANDAN BERİ VAR?
Dünya İnsana Yakışır İş Günü ilk kez 7 Ekim 2008’de düzenlendi. ITUC, o tarihten bu yana her yıl 7 Ekim’de çalışan hakları ve insana yakışır çalışma koşullarının gündeme taşındığı küresel etkinlikler düzenliyor.
