Türkiye'nin ev sahipliğinde Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nin ikinci gününde hareketli saatler yaşanıyor. Zirve kapsamında bir araya gelen Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve ABD Başkanı Donald Trump, oturumun ardından ortak bir basın toplantısı düzenledi. ABD Başkanı Trump, konuşmasında İran'a yönelik askeri operasyon tehdidinde bulunurken, Rusya-Ukrayna savaşına dair de çarpıcı açıklamalarda bulundu.
TRUMP'TAN CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN'A ÖVGÜ
Konuşmasının başında zirve organizasyonuna ve ev sahibi Türkiye'ye yönelik memnuniyetini dile getiren ABD Başkanı Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan hakkında şu ifadeleri kullandı:
"Erdoğan uzun zamandır arkadaşım. Başından sonuna kadar her şey çok güzeldi. Çok iyi bir iş çıkardılar. İyi bir iş yapmış, yollar, havalimanı mükemmeldi. Kusursuzdu."
"BU AKŞAM İRAN'I ÇOK SERT VURACAĞIZ"
Orta Doğu'daki gerilime ve nükleer silahsızlanma konusuna sert bir dille değinen Trump, İran'a yönelik net bir askeri harekat sinyali vererek şöyle konuştu:
"Bu akşam İran'ı çok sert vuracağız. Biraz uyarı vereyim onlara, ama neler olacak göreceğiz. Evet İran'dan hiç hoşnut değilim. Ve tabii ki İran'ın nükleerinden bahsetmemiz gerekiyor. Zaten bütün savaş bununla ilgiliydi. Yani İran'ın nükleersizleştirilmesi ve sadece bir toplantıyı bununla ilgili yapabiliriz. Çünkü benim amacım rejim değişikliği değil ama tabii ki liderleri ortadan kaldırdıktan sonra olabilecek en büyük rejim değişikliğini yapmış oluyorsunuz ama olay rejim değişikliğiyle ilgili değil. Biz onların nükleer silah sahibi olmalarını istemiyoruz."
İran yönetiminin daha önceki müzakere süreçlerindeki tutumunu eleştiren Trump, sözlerini şu şekilde sürdürdü:
"Her şeye anlaşıyorlar her şeye tamam diyorlar sonra gidip bir basın toplantısı düzenliyorlar ve biz bunlardan bahsetmedik bile diyorlar. Hepsi çılgınlar bu insanların bir derdi var. 47 yıldır Orta Doğu'nun zorbası olduklarını gördük ama artık değiller. Nükleer silaha da sahip olamazlar. İşte ben bunun için buradayım. Sayın Başkan, evet nükleer silahları olsaydı kullanırlardı ve biz buna izin vermeyeceğiz."
"İRAN'IN BAŞTAN BAŞLAMASI GEREKECEK"
Trump, "Dün akşamki saldırının etkinliği neydi? İran'a nasıl bir mesaj vermiş oldunuz?" sorusuna ise şu cevabı verdi:
"İran'a dün akşam yaptığınız saldırı, evet muazzam bir etkisi oldu. Öncelikle tabii ki radarlarını yeniden inşa etmeye çalışıyorlardı. Yüzde 60'ını inşa etmişlerdi. Şimdi baştan başlamaları gerekecek. Bakın biz en üst seviyede saldırmıyoruz. En üst seviyede köprüler olur ve istediğimiz anda bir gün içerisinde İran'daki tüm köprüleri ortadan kaldırabiliriz ve yapabilecekleri hiçbir şey olmaz. Bütün elektrik imalat tesisleri var mesela. Elektrik santrallerini eğer mecbur kalırsak onları ortadan kaldırabiliriz. Bunu yapmak istemiyoruz ama mecbur kalırsak yapabiliriz. Su tesislerini vurmak gerekirse bunu yapabiliriz. Hark Adası'na saldırdık. Petrole dokunmayın dedim. Belki Hark adasını ele geçiririz dedim.
Bu akşam yine vurabilirler. Normalde tabii ki böyle söylemem, böyle yapmam ama bunu gerçekten hak ediyorlar. Çünkü anlaşma yapmak istediklerini söylüyorlar. Bizden bir mola istediler biliyorsunuz. Hamaney'in cenazesine gitmek istiyoruz dediler. Sonra da füze fırlatmaya başladılar. Gerçekten, öldürdük tabii ki sonuçta ve cenaze gerçekleşti ve zaman istediler."
"PUTİN ÜZERİNDE ÇOK FAZLA BASKI UYGULUYORUZ"
Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşı "çok çirkin" olarak nitelendiren Trump, hem Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in hem de Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy'nin bir anlaşma istediğine inandığını belirtti. Rusya'nın pozisyonu ve üzerindeki baskıya dair bir soruyu yanıtlayan Trump, şu cümleleri kaydetti:
"Zaten çok fazla baskı uyguluyoruz Putin üzerinde. Hoşuna gittiğini zannetmiyorum, çok heyecanlandığını zannetmiyorum. Çok fazla baskı var, anlaşmak için çok büyük bir baskı var ve herkesin üzerinde çok baskı olduğunu düşünüyorum. Ben açıkçası Putin'in şu anda hangi şartları, barış için hangi şartları öne sürdüğünü bilmiyorum ama zaten bunlar değişiyor. Çünkü savaşın başında daha güçlüydü ancak şu anda iyisi değil. Evet bizim askerlerimiz kahraman insanlarımız çok önemli ama önemli olan burada kimin daha çok askeri olduğu değil, tabii ki teknolojiler çok önemli, teknoloji üstünlüğe sahip olduğumuzu düşünüyoruz. Daha iyi teknolojik adımları attığımızı, belki de bu adımları daha hızlı attığımızı düşünüyoruz."
UKRAYNA İÇİN GÜVENLİK GARANTİSİ VE KİEV ZİYARETİ SİNYALİ
Olası bir barış anlaşmasının ardından Ukrayna'ya yönelik güvenlik garantileri üzerinde çalışacaklarını belirten Trump, bu konuya dair şu açıklamayı yaptı:
"Anlaşma yapılırsa tabii ki bununla ilgili olarak bir güvenlik garantisi üzerinde çalışacağız ve Rusya da bize çok saygı duyuyor ve bir şekilde doğru anlaşmayı yapabileceğimizi düşünüyoruz. Avrupa'ya da yardımcı olabildik. Avrupa da bunu izliyor olacak ama biz de onlara yardımcı olacağız. Bir güvenlik paketi üzerinde çalışıp bunu garanti edeceğiz. Böyle bir şey olacağını düşünmümüyoruım. Eğer bir anlaşma yapabilirsek Rusya da çok mutlu olacaktır ve başka şeylere odaklanacaklardır."
Trump, Avrupa'da üretilmesi planlanan Patriot füzelerinin lisans anlaşmazlığına yönelik ise "Onu da görüşeceğiz. Tabii ki bu bir savunma sistemi, savunma silahı ve ben gerçekten savunma silahlarını saldırı silahlarından daha çok severim" dedi.
İlerleyen süreçte Ukrayna'ya gidip gitmeyeceği yönündeki soruyu da yanıtlayan ABD Başkanı Trump, "Ukrayna'ya giderim. Ama savaş bitsin isterim. Tabii yani bu gizli servisin çok hoşuna gitmez. Mesela daha fazla hasar görmeden Kiev'e gitmek çok güzel olurdu. Gerçekten çok güzel bir kent ama Ukrayna'ya doğru zamanda gitmek isterim."
