ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi'ndeki oturumda Türkiye'nin F-35 programına dönüşü hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Rubio, Türkiye'nin Rusya'dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemi nedeniyle F-35 savaş uçaklarını alamadığını belirterek, mevcut yasal düzenlemelerin bu konuda engel teşkil ettiğini ifade etti.
BÜYÜKELÇİNİN AÇIKLAMALARI KONGREDE TARTIŞMA YARATTI
Rubio'nun bu açıklamaları, ABD'nin Türkiye Büyükelçisi Thomas Barrack'ın F-35 meselesinde çözüm ihtimaline dair yaptığı değerlendirmelerin ardından geldi. Oturum sırasında Demokrat Partili Temsilciler Meclisi üyesi Dina Titus, Büyükelçi Barrack'ın Türkiye'nin F-35 programına yeniden katılabileceğine yönelik sözlerini sert bir dille eleştirdi. Bu yorumların mevcut ABD yasaları ve politikalarıyla çeliştiğini savunan Titus, Dışişleri Bakanı Rubio'ya doğrudan bir soru yöneltti.
Titus, komitedeki konuşmasında, "Tom Barrack Türkiye'nin F-35 programına katılması gerektiğini söyledi. Bu yorumlar yasalara ve köklü politikalarımıza aykırıdır. Sizin Dışişleri Bakanı olarak pozisyonunuz nedir? Türkiye F-35 uçaklarını alabilir mi alamaz mı?" ifadelerini kullandı.
RUBIO: ŞU ANDA BAŞKA BİR SEÇENEĞİMİZ YOK
Dina Titus'un sorusunu yanıtlayan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Türkiye'nin geçmişte bu programın bir ortağı olduğunu hatırlattı. Ankara ile görüşmeler sürse bile yasal şartlar karşılanmadığı sürece kapıların kapalı kalacağını vurgulayan Rubio, S-400'lerin hala ülkede bulunmasını belirleyici faktör olarak gösterdi. Rubio, net bir pozisyon ortaya koyarak şunları dile getirdi:
"Türkiye'nin bu uçakları alamamasının tek nedeni Rusya'dan S-400 sistemini satın almış olmasıdır. Şu anda başka bir seçeneğimiz yok çünkü bu süreç hem NDAA hükümleri hem de ilgili kanunlar tarafından tamamen yasal bir statüye bağlanmıştır"
NE OLMUŞTU?
Türkiye, Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini teslim almasının ardından 2019 yılında F-35 Lightning II programından çıkarılmıştı. Washington yönetimi, S-400 sistemlerinin F-35'lere ait hassas askeri bilgilerin Rusya'nın erişimine açılmasına neden olabileceğini öne sürmüştü. Yaşanan bu gelişmenin ardından ABD, Amerika'nın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası (CAATSA) kapsamında Türkiye'ye yönelik yaptırım kararları aldı. Böylece Türkiye, söz konusu yasa kapsamında yaptırıma maruz kalan ilk NATO müttefiki ülke oldu.
Büyükelçi Thomas Barrack, daha önce yaptığı bir değerlendirmede S-400 sorununun çözüme kavuşturulması halinde F-35 programına dönüş ihtimalinin yeniden masaya gelebileceğini ifade etmişti. Ancak ABD Kongresi'nde Türkiye'nin programa geri dönmesine yönelik ciddi itirazların sürdüğü belirtiliyor. Türkiye açısından F-35 programına geri dönüş önemli bir stratejik kazanım olarak nitelendirilirken, Washington yönetimi bu konuda öncelikli ve esnemez şart olarak S-400 sistemleri meselesinin tamamen çözülmesini şart koşuyor.
