Dünya genelinde gazetecilere yönelik saldırılar ve cinayetlerde cezasızlık sorunu devam ediyor. Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütünün (UNESCO) 2026 yılı verilerine göre 2024-2025 döneminde 189 gazeteci hayatını kaybetti. Geçmiş yıllardan itibaren takip edilen gazeteci cinayetlerinde cezasızlık oranı ise yüzde 86 olarak kaydedildi. Veriler, 2 Kasım Gazetecilere Karşı İşlenen Suçlarda Cezasızlığın Sona Erdirilmesi Uluslararası Günü'nde basın mensuplarının güvenliğini yeniden gündeme taşıdı.
İKİ YILDA 189 GAZETECİ ÖLDÜRÜLDÜ
UNESCO'nun açıkladığı bulgulara göre dünya genelinde 2024 ve 2025 yıllarında toplam 189 gazeteci öldürüldü.
Gazeteci ölümlerinin yüzde 67'si çatışma bölgelerinde meydana gelirken 62 gazeteci çatışma yaşanmayan bölgelerde hayatını kaybetti.
Verilere göre altı ayrı çatışma bölgesinde insansız hava araçlarıyla bağlantılı olaylarda 50 gazeteci yaşamını yitirdi.
BM'nin değerlendirmesinde, 2024-2025 dönemindeki gazeteci ölümlerinin önceki iki yıllık döneme göre yüzde 20 arttığı belirtildi.
GAZETECİ CİNAYETLERİNDE CEZASIZLIK ORANI YÜZDE 86
UNESCO'nun 2006 yılından bu yana takip ettiği verilere göre dünya genelinde 1.600'den fazla gazeteci öldürüldü.
Bu cinayetlere ilişkin dosyaların yaklaşık yüzde 86'sında yargısal açıdan çözüme ulaşılamadı.
Küresel cezasızlık oranı, gazetecilere yönelik suçların soruşturulması ve sorumluların adalet önüne çıkarılması konusunda devam eden sorunları ortaya koydu.
UNESCO'nun 2026 yılı kampanyasında ise "Tehditler değişiyor, cezasızlık sürüyor" mesajı öne çıkarıldı.
Kampanya kapsamında fiziksel saldırıların yanı sıra çevrim içi tehditler, gözetim uygulamaları ve gazetecilere yönelik hukuki baskılar da gündeme taşındı.
BM GENEL SEKRETERİ GUTERRES'TEN ÇAĞRI
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, 2 Kasım dolayısıyla yayımladığı mesajda gazetecilerin karşı karşıya kaldığı tehlikelere dikkat çekti.
Gazetecilerin taciz, gözetim, fiziksel saldırı, tutuklama ve hukuki baskılarla karşılaştığını belirten Guterres, son bir yılda en az 34 gazetecinin öldürüldüğünü bildirdi.
Gazeteci cinayetlerinin yaklaşık yedisinden altısının cezasız kaldığını vurgulayan Guterres, çatışma bölgelerindeki cezasızlık oranının yüzde 100'e yaklaştığını ifade etti.
Guterres, ülkelere gazetecilere yönelik suçları etkin biçimde soruşturma ve sorumluları yargılama çağrısında bulundu.
TÜRKİYE'DE 34 GAZETECİ FİZİKSEL SALDIRIYA UĞRADI
Türkiye Gazeteciler Sendikasının (TGS) 2025-2026 Basın Özgürlüğü Raporu da Türkiye'deki gazetecilerin karşılaştığı sorunlara ilişkin veriler ortaya koydu.
Sendikanın Nisan 2025-Nisan 2026 dönemini kapsayan raporuna göre en az 34 gazeteci fiziksel saldırıya uğrarken 22 gazeteci sözlü tehdit veya saldırıyla karşılaştı.
Aynı dönemde gazetecilere yönelik 224 ceza davasında 300'den fazla gazeteci yargılandı. Raporda 54 gazetecinin beraat ettiği belirtildi.
Bu veriler, TGS'nin izleme sonuçlarını yansıtıyor ve UNESCO'nun küresel gazeteci cinayetleri istatistiklerinden farklı bir kapsam taşıyor.
2 KASIM GÜNÜ NEDEN İLAN EDİLDİ?
Gazetecilere Karşı İşlenen Suçlarda Cezasızlığın Sona Erdirilmesi Uluslararası Günü, 2013 yılında Mali'de öldürülen iki Fransız gazetecinin anısını yaşatmak amacıyla belirlendi.
Radio France Internationale çalışanları Ghislaine Dupont ve Claude Verlon, 2 Kasım 2013'te Mali'nin Kidal kentinde kaçırılarak öldürüldü.
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 18 Aralık 2013'te kabul ettiği kararla 2 Kasım'ı uluslararası farkındalık günü ilan etti.
Kararla birlikte devletlere gazetecilere yönelik saldırıları önleme, suçları soruşturma ve failleri adalet önüne çıkarma çağrısı yapıldı.
UNESCO'DAN GAZETECİLERİN GÜVENLİĞİ İÇİN TOPLANTI
UNESCO, 2 Kasım 2026 kapsamında Paris'teki merkezinde gazetecilerin güvenliği ve cezasızlık sorununa ilişkin uluslararası bir toplantı düzenliyor.
Toplantıda 2026 Genel Direktör Raporu'nun bulguları ve gazetecilerin güvenliğine yönelik Birleşmiş Milletler Eylem Planı ele alınıyor.
Uluslararası Gazeteciler Federasyonu (IFJ) da bu yılki çalışmalarında yalnızca saldırıları gerçekleştirenlerin değil, suçları planlayan ve azmettiren kişilerin de hesap vermesi gerektiğine vurgu yapıyor.
2 Kasım kapsamında yürütülen çalışmalarla gazetecilerin güvenliğinin güçlendirilmesi ve basın mensuplarına yönelik suçların cezasız kalmasının önlenmesi amaçlanıyor.
