Türkiye ile Suudi Arabistan arasında demir yolu ulaşımını geliştirmeye yönelik önemli bir gelişme yaşandı. Suudi Arabistan Bakanlar Kurulu, iki ülkenin haziran ayında imzaladığı demir yolu işbirliği anlaşmasını onayladı. Kararın ardından İstanbul'dan Suriye ve Ürdün üzerinden Suudi Arabistan'a uzanması planlanan ulaşım koridoru yeniden gündeme geldi. Tarihi Hicaz Demir Yolu'ndan esinlenen projeyle Mekke ve Medine'ye trenle ulaşım sağlanması hedefleniyor.
SUUDİ ARABİSTAN'DAN TÜRKİYE İLE DEMİR YOLU ANLAŞMASINA ONAY
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman başkanlığında 10 Kasım'da Riyad'da gerçekleştirilen Bakanlar Kurulu toplantısında, Türkiye ile demir yolu alanındaki işbirliği mutabakatı onaylandı. Anlaşma, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ile Suudi Arabistan Ulaştırma ve Lojistik Hizmetler Bakanı Salih el-Casir tarafından 9 Haziran 2026'da imzalanmıştı.
Mutabakat kapsamında iki ülke arasında demir yolu altyapısı, sinyalizasyon, teknoloji, lojistik merkezleri ve personel eğitimi alanlarında ortak çalışmalar yapılması planlanıyor. İşbirliğinin gündemindeki projelerden biri de Türkiye'yi Suriye ve Ürdün üzerinden Suudi Arabistan'a bağlayabilecek yeni demir yolu koridoru.
İSTANBUL'DAN MEKKE'YE TRENLE ULAŞIM HEDEFLENİYOR
Yeni demir yolu girişimi, Osmanlı Padişahı II. Abdülhamid döneminde inşa edilen Hicaz Demir Yolu'nun tarihî güzergâhından esinleniyor. Yapımına 1900'de başlanan ve 1908'de Medine'ye ulaşan hat, Birinci Dünya Savaşı sırasında büyük ölçüde zarar görmüştü.
Türkiye, Suriye ve Ürdün, 4 Nisan'da Amman'da ulaştırma bağlantılarının yeniden kurulması amacıyla üçlü mutabakat imzaladı. Planlamaya göre ilk aşamada Türkiye-Halep demir yolu bağlantısının onarılması, ardından hattın Şam ve Ürdün üzerinden Suudi Arabistan'a ulaştırılması amaçlanıyor.
Suudi yetkililerin değerlendirmelerinde, ilerleyen aşamalarda Riyad, Mekke ve Medine'nin de ulaşım ağına dahil edilmesi seçeneği bulunuyor. Güzergâhın Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt ve Umman'a genişletilmesi de değerlendiriliyor.
Ancak İstanbul-Mekke arasında doğrudan tren seferi başlatılmasına ilişkin kesinleşmiş bir karar veya tarih henüz açıklanmadı.
400 KİLOMETRELİK HATTA YENİLEME GEREKİYOR
Projenin önündeki başlıca engeller arasında Suriye'deki savaşın demir yolu altyapısında oluşturduğu hasar ve Ürdün bağlantısındaki eksiklikler bulunuyor. Bakan Abdulkadir Uraloğlu'nun haziran ayında yaptığı açıklamaya göre Türkiye'nin demir yolu ağı Gaziantep, İslahiye ve Kilis'e, Suudi Arabistan'ın ağı ise Ürdün sınırına kadar uzanıyor.
İki demir yolu ağı arasındaki yaklaşık 400 kilometrelik bölümde yeniden inşa ve yenileme çalışmaları gerekiyor. Türkiye sınırından Halep'e uzanan 100-110 kilometrelik kesimin ağır hasar gördüğü, Şam-Amman bağlantısının da modernizasyona ihtiyaç duyduğu belirtiliyor.
Türkiye, Halep bağlantısının onarımı için yaklaşık 100 milyon dolarlık yatırım öngörüyor. Projede ilk hedef olarak 2030 yılı öne çıksa da toplam maliyet, finansman modeli ve uygulama takvimi henüz kesinleşmedi.
Yeni demir yolu koridoruyla Avrupa ve Körfez ülkeleri arasında alternatif bir ticaret güzergâhı oluşturulması amaçlanıyor. Hattın hayata geçirilmesi için Suriye'deki altyapının yenilenmesi, Ürdün bağlantısının tamamlanması ve ülkeler arasındaki işletme ile gümrük düzenlemelerinin uyumlu hâle getirilmesi gerekiyor.
