İzmir'de 30 Ekim 2020'de meydana gelen ve 117 kişinin hayatını kaybettiği depremin üzerinden 6 yıl geçti. Saat 14.51'de yaşanan 6,6 büyüklüğündeki deprem, özellikle Bayraklı ilçesinde büyük yıkıma yol açtı. Enkaz altından 107 kişi sağ çıkarılırken, Seferihisar kıyılarında tsunami meydana geldi. Felaketin yıl dönümünde hayatını kaybedenler anılırken, yapı güvenliği ve kentsel dönüşüm konusu yeniden gündeme geliyor.
30 EKİM 2020'DE İZMİR'DE NELER YAŞANDI?
Ege Denizi'nde, Seferihisar açıklarında 30 Ekim 2020 Cuma günü saat 14.51'de meydana gelen deprem, İzmir'de çok sayıda binanın yıkılmasına neden oldu.
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), depremin büyüklüğünü 6,6, derinliğini ise 16,54 kilometre olarak açıkladı. Yaklaşık 15-16 saniye süren sarsıntı, merkez üssünden uzakta bulunan Bayraklı ve Bornova ilçelerinde de ağır hasar oluşturdu.
Depremde 117 kişi yaşamını yitirirken, AFAD'ın 26 Kasım 2020 tarihli verilerine göre 1.032 kişi yaralandı. Aynı tarihe kadar 4 bin 468 artçı sarsıntı kaydedildi.
EN BÜYÜK YIKIM NEDEN BAYRAKLI'DA OLDU?
Depremin merkez üssü Seferihisar açıklarında olmasına rağmen en ağır bina kayıpları Bayraklı'da yaşandı.
Bilimsel değerlendirmelerde, bölgedeki alüvyon zeminin deprem dalgalarını büyütmesi ve bazı yapıların taşıyıcı sistemlerindeki yetersizlikler, hasarın artmasına neden olan etkenler arasında gösterildi.
Rıza Bey Apartmanı, Doğanlar Apartmanı, Yağcıoğlu Apartmanı, Yılmaz Erbek Apartmanı, Emrah Sitesi ve Barış Sitesi, arama kurtarma çalışmalarının yoğunlaştığı yapılar arasında yer aldı.
107 KİŞİ ENKAZDAN SAĞ ÇIKARILDI
Depremin ardından AFAD koordinasyonunda JAK, AKUT, UMKE, itfaiye ekipleri ve gönüllülerin katılımıyla arama kurtarma çalışmaları başlatıldı.
Günlerce devam eden çalışmalarda toplam 107 kişi enkaz altından sağ çıkarıldı.
Üç yaşındaki Elif Perinçek, 2 Kasım 2020'de depremin 65'inci saatinde Doğanlar Apartmanı'nın enkazından kurtarıldı.
Bir diğer kurtuluş haberi ise 3 Kasım'da geldi. Üç yaşındaki Ayda Gezgin, Rıza Bey Apartmanı'nın enkazından 91 saat sonra sağ çıkarıldı. Ayda'nın annesi Fidan Gezgin ise aynı binada hayatını kaybetti.
SEFERİHİSAR'DA TSUNAMİ MEYDANA GELDİ
Deprem yalnızca binalarda yıkıma yol açmadı. Deniz tabanındaki hareketin ardından Seferihisar kıyılarında tsunami oluştu.
Özellikle Sığacık, Akarca ve Teos Marina çevresinde deniz suyunun karaya ilerlemesiyle su baskınları yaşandı. Bazı tekneler battı, kıyıdaki yapılar zarar gördü.
Tsunami nedeniyle bir kişi hayatını kaybetti. Bu can kaybı, depremde yaşamını yitiren toplam 117 kişinin içinde yer aldı.
Bilimsel saha araştırmalarında Sığacık Kaleiçi kıyısında yaklaşık 2,3 metrelik tsunami yüksekliği, Akarca'da ise suyun karada ulaştığı en yüksek kot yaklaşık 3,8 metre olarak ölçüldü.
İZMİR DEPREMİNDE KAÇ BİNA HASAR GÖRDÜ?
AFAD'ın 2024 tarihli İzmir İl Risk Azaltma Planı'nda yer alan hasar tespit verileri, depremin kentteki yapı stokuna etkisini ortaya koydu.
İncelenen 183 bin 484 binadan 65'i yıkık, 35'i acil yıktırılacak, 618'i ağır hasarlı ve 660'ı orta hasarlı olarak kaydedildi. Ayrıca 7 bin 671 binada az hasar tespit edilirken, 174 bin 435 bina hasarsız olarak sınıflandırıldı.
Böylece toplam 718 bina yıkık, acil yıktırılacak veya ağır hasarlı kategorisinde yer aldı.
DEPREMİN ARDINDAN 5 BİN 61 KONUT TAMAMLANDI
Depremin ardından Bayraklı'daki yıkılan binaların bulunduğu alanlarda ve rezerv bölgelerde yeniden inşa çalışmalarına başlandı.
Toplu Konut İdaresi Başkanlığının (TOKİ) 30 Ekim 2024 tarihli açıklamasına göre, depremzedeler için yapılan 5 bin 61 konut tamamlanarak hak sahiplerine teslim edildi.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 2025 yılında paylaştığı bilgilerde ise 5 bin 61 konutun yanı sıra 357 iş yerinin inşa edildiği belirtildi.
Çalışmalar hem yerinde dönüşüm hem de rezerv alanlarda yürütüldü.
İZMİR DEPREMİ ALTINCI YILINDA ANILIYOR
İzmir'de 117 kişinin hayatını kaybettiği depremin altıncı yıl dönümü için anma programları planlandı.
İzmir Depremzedeleri Dayanışma Derneğinin (İZDEDA), Bayraklı'da düzenleyeceği anma kapsamında depremin meydana geldiği saat 14.51'de saygı duruşunda bulunulması bekleniyor.
Depremin üzerinden geçen altı yılın ardından yapı stokunun güvenliği, zemin özellikleri, mevcut binaların incelenmesi ve kentsel dönüşüm çalışmaları önemini koruyor.
