Ankara'daki tarihi NATO Zirvesi'nde bugün en kritik aşamaya geçiliyor. Dün yapılan ön görüşmelerin ardından, 32 ülkenin liderleri bugün resmi oturumlarda bir araya gelecek. Liderler, dört ana konuyu karara bağlayacak.
SAVUNMA HARCAMALARI YÜZDE 5 HEDEFİNE KİLİTLENDİ
ABD Başkanı Donald Trump'ın göreve gelmesinin ardından savunma bütçeleri NATO'nun en önemli maddesi oldu. Üye ülkelerin savunma harcamalarını ekonomik güçlerinin yüzde 5'ine çıkarma hedefi bu zirvede somut planlara dökülecek. Estonya, Letonya, Litvanya ve Polonya bu hedefi şimdiden yakaladı. Türkiye de savunma harcamalarının payını yüzde 2,33'ten yüzde 3,8'e yükselterek bütçesini ciddi oranda artırdı.
SAVUNMA YATIRIMLARINDA ASKERİ YETENEK ÖN PLANDA
NATO üyesi ülkelerin son 10 yılda savunmaya harcadığı para 1,2 trilyon doları buldu. İttifakın şimdiki hedefi, bu ekonomik gücü doğrudan askeri güce ve modern silahlara dönüştürmek. Ankara'daki zirvenin ilk gününde açıklanan milyarlarca dolarlık yeni yatırımlar, bürokratik engelleri aşarak ortak mühimmat ve füze üretimini hızlandırmayı amaçlıyor.
AVRUPA DAHA FAZLA SORUMLULUK ALACAK: NATO 3.0 DÖNEMİ
ABD'nin artık Avrupa'nın savunmasında tek birincil güç olmayacağını ilan etmesiyle "NATO 3.0" dönemi başlıyor. Yeni konsept uyarınca Avrupalı müttefikler konvansiyonel savunmada çok daha fazla askeri sorumluluk üstlenecek. ABD ise nükleer şemsiye korumasıyla ana rolünü sürdürecek. Bu durum, Avrupa'nın kendi savunma yükünü sırtlanması anlamına geliyor.
UKRAYNA'YA 70 MİLYAR EURO ASKERİ DESTEK BEYANI
Zirvede Ukrayna'ya desteğin kararlılıkla süreceği vurgulanacak. Müttefikler, Ukrayna'nın savaş alanındaki insansız hava aracı (İHA) deneyimlerinden dersler çıkarırken, ülkeye 2026 ve 2027 yılları için toplam 70 milyar Euro seviyesinde askeri destek sağlanacağını taahhüt edecek. Ukrayna'nın resmi üyeliği konusunda ise kısa vadede bir adım atılması beklenmiyor.
ZİRVE BİLDİRİSİ KISA VE NET OLACAK
Zirve sonunda yayımlanacak ortak bildirinin Lahey Zirvesi'nde olduğu gibi kısa ve net olması bekleniyor. Bildiride müttefiklerin birbirini koruma sözü verdikleri 5. maddeye bağlılık sarsılmaz şekilde vurgulanacak. İttifaktaki yük kaydırmasını simgeleyen NATO 3.0 konsepti, metinde Avrupa müttefikleri ve Kanada'nın ABD ile birlikte çalışarak savunma için daha büyük sorumluluk üstlendiği ifadeleriyle yer alacak. Rusya'nın uzun vadeli bir tehdit olduğu belirtilirken, Türkiye'nin hassasiyeti doğrultusunda terörizmin NATO için süregelen bir tehdit olduğunun altı çizilecek. Ayrıca ABD ile Avrupa arasında gerilime neden olan İran konusunda da ortak bir dil bulunarak, İran'ın asla nükleer silaha sahip olmaması gerektiği ve Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğüne tam olarak saygı göstermesi çağrısı bildiride yer alacak.
