Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifinin 1'inci maddesi kabul edildi. Üç ülke arasındaki askeri işbirliğini güçlendirmeyi amaçlayan anlaşma, Genel Kurulda siyasi partilerin farklı değerlendirmelerine neden oldu.
MEKKE SAVUNMA ANLAŞMASI'NIN İLK MADDESİ KABUL EDİLDİ
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda, Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı Arasında Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi'nin görüşmelerine başlandı.
Teklifin tümü üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasının ardından maddelerin görüşülmesine geçildi.
Görüşmelerde teklifin 1'inci maddesi kabul edildi.
Böylece Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki ortak savunma anlaşmasının onay sürecinde ilk maddeye ilişkin Meclis aşaması tamamlandı.
MEKKE ORTAK SAVUNMA ANLAŞMASI NELERİ KAPSIYOR?
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos 2026 tarihinde imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, üç ülke arasındaki savunma ve güvenlik işbirliğinin geliştirilmesini hedefliyor.
Anlaşma kapsamında ortak savunma, askeri işbirliği, caydırıcılık, terörle mücadele ve istihbarat paylaşımı gibi alanlarda ilişkilerin güçlendirilmesi öngörülüyor.
TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı ve AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay, anlaşmanın temel amacının bölgesel güvenliği artırmak olduğunu belirtti.
Oktay, anlaşmanın üçüncü ülkelere karşı oluşturulmuş bir saldırı ittifakı olmadığını vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
"Anlaşmayla, ortak savunma ve caydırıcılık, karşılıklı istişare, savunma sanayisi ve güvenlik alanlarında yakın işbirliğinin artırılması, terörle mücadelenin güçlendirilmesi hedeflenmektedir. Bu anlaşma üçüncü ülkelere karşı bloklaşma ve saldırı ittifakı değildir. Ülkemizin kendi iradesi dışında kontrolsüz sürecin içine çekilmesi söz konusu değildir. TSK'nın çatışmalara katılmak üzere yurt dışına gönderilmesi Anayasa uyarınca TBMM'de kabul edilecek tezkerelerle mümkündür."
Oktay, Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın NATO'ya alternatif olmadığını da ifade etti.
HULUSİ AKAR: 3. DÜNYA SAVAŞI'NIN AYAK SESLERİ GERÇEK
TBMM Milli Savunma Komisyonu Başkanı ve AK Parti Kayseri Milletvekili Hulusi Akar, teklifin görüşmelerinde uluslararası güvenlik ortamına dikkat çekti.
Türkiye'nin bulunduğu bölgede çatışmaların ve belirsizliklerin arttığını belirten Akar, ülkelerin savunma alanında yeni işbirliği arayışlarına yöneldiğini söyledi.
İkinci Dünya Savaşı sonrasında oluşturulan uluslararası kurumların işlev kaybına uğradığını savunan Akar, dünyanın çok kutuplu bir yapıya doğru ilerlediğini ifade etti.
Akar, "3. Dünya Savaşı"nın ayak seslerinin gerçek olduğunu belirterek ülkelerin güvenliklerini koruyabilmek için yeni anlaşmalara ihtiyaç duyduğunu dile getirdi.
Mekke Anlaşması'nın Türkiye'nin mevcut askeri işbirliklerini geliştirdiğini söyleyen Akar, anlaşmanın NATO'ya alternatif olmadığını vurguladı.
Akar, Türk askerinin yurt dışına gönderilmesinin gerekli olması halinde TBMM'nin izninin alınacağını belirtti.
Anlaşmaya başka ülkelerin katılımının da Meclis onayına bağlı olacağını ifade etti.
CHP ANLAŞMAYA OLUMLU OY VERECEĞİNİ AÇIKLADI
CHP Grup Başkanı Faik Öztrak, Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na olumlu oy vereceklerini açıkladı.
Bölgesel güvenlik sorunlarının çözümünde ülkeler arasındaki işbirliğinin önemine değinen Öztrak, Türkiye'nin çevresindeki ülkelerle savunma alanında ortaklıklar geliştirmesi gerektiğini söyledi.
Bununla birlikte anlaşmanın imzalanmasının ardından Meclise getirilmesinde gecikme yaşandığını belirterek bazı çekincelerinin bulunduğunu ifade etti.
Öztrak, anlaşmanın bölgesel barış ve savunma sanayisi açısından sağlayabileceği katkılara dikkat çekti.
"3 ülkenin işbirliği doğru yönetilebilirse Anlaşma, bölgesel istikrara, barışa, taraf ülkelere büyük katkılar sağlayacaktır. Mekke Anlaşması doğru kullanılırsa, bölgenin, başkalarının güvenlik şemsiyesinden kurtarılabilmesi için de fırsattır. Bu işbirliğinden doğan güç, savaştan caydırmak, barışı sağlamak, sınırlarımızı korumak, ticareti geliştirmek için kullanılmalıdır. Anlaşmaya olumlu oy vereceğiz."
Öztrak, anlaşmanın uygulanmasında Anayasa'ya uygun hareket edilip edilmediğini takip edeceklerini de belirtti.
İYİ PARTİ'DEN ASKERİ YÜKÜMLÜLÜK UYARISI
İYİ Parti Kocaeli Milletvekili Lütfü Türkkan, anlaşmanın bazı hükümlerinin Meclis onayından önce uygulanmaya başlandığını ileri sürdü.
Anlaşma kapsamında komite oluşturulduğunu belirten Türkkan, Türkiye'nin üstleneceği yükümlülüklerin açık biçimde ortaya konulması gerektiğini savundu.
İYİ Parti Muğla Milletvekili Metin Ergun da savunma ve güvenlik alanında uluslararası işbirliğine karşı olmadıklarını söyledi.
Ancak anlaşmada Türkiye'nin askeri destek verme yükümlülüklerinin hangi koşullarda doğacağının açıklığa kavuşturulmasını istedi.
Ergun, taraflardan birine yönelik silahlı saldırının bütün taraflara yapılmış sayılmasına ilişkin hükme dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
"Anlaşma'ya göre, taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı bütün tarafla yapılmış sayılmaktadır. Türkiye hangi koşullarda askeri destek vermek zorunda kalacaktır, açıklanmalıdır. Güvenlik anlaşmalarında yalnızca siyasi irade değil, bu iradenin doğuracağı somut yükümlülükler de öngörülebilir olmalıdır."
Ergun ayrıca anlaşmanın neden Milli Savunma Komisyonunda görüşülmediğini sordu.
MHP'DEN MEKKE ANLAŞMASI'NA DESTEK
MHP Erzurum Milletvekili Kamil Aydın, Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nı desteklediklerini açıkladı.
Bölgede farklı ülkelerin savunma işbirliği anlaşmaları yaptığını hatırlatan Aydın, Türkiye'nin de kendi güvenlik ve savunma ihtiyaçları doğrultusunda adımlar attığını belirtti.
Aydın, anlaşmanın bölge ülkeleri arasında güvenin artırılmasını ve ortak caydırıcılık kapasitesinin geliştirilmesini amaçladığını söyledi.
Anlaşmanın herhangi bir ülkeyi hedef almadığını savunan Aydın, bölgesel barış ve güvenliğe katkı sağlanmasının hedeflendiğini ifade etti.
Mekke Anlaşması'nın Türkiye'nin mevcut uluslararası yükümlülüklerini ortadan kaldırmadığını da vurguladı.
DEM PARTİ VE YENİ PARTİ'DEN ANLAŞMAYA ELEŞTİRİ
DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Ceylan Akça Cupolo, Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na karşı olduklarını açıkladı.
Cupolo, anlaşmanın Türkiye'yi bölgedeki çatışmaların daha fazla içine çekebileceğini ileri sürdü.
Yeni Parti İstanbul Milletvekili Namık Tan ise anlaşmanın uzun süre muhalefetten gizlendiğini savundu.
Tan, taraflardan birine yönelik saldırının diğer ülkelere de yapılmış sayılmasına ilişkin düzenlemenin Türkiye açısından doğurabileceği sonuçları sorguladı.
Anlaşmanın Hindistan ve İran ile ilişkiler üzerindeki olası etkilerine değinen Tan, "Mekke Anlaşması, Hindistan'la karşı karşıya gelmemize neden olursa ne olacak? Bunu düşündük mü? İran'ın anlaşmaya katılması mümkün değil. Husiler, Suudi Arabistan'a bomba yağdırırken İran nasıl üye olacak?" ifadelerini kullandı.
Yeni Parti Grup Başkanvekili Murat Emir de anlaşmanın Türk askerinin bölgedeki sıcak çatışmalara gönderilmesine yol açabileceğini savundu.
Emir, "Elinizde sadece Mehmetçik var. Dünyanın neresinde kriz olursa 'Mehmetçik'i gönderelim'. Buna asla razı değiliz. Sıcak çatışmalara Türk askeri girdiği zaman her birinin vebali her birinizin boynunda olacak." dedi.
MEKKE SAVUNMA ANLAŞMASI MECLİSTEN GEÇTİ Mİ?
TBMM Genel Kurulunda Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifinin 1'inci maddesi kabul edildi.
Genel Kurulda teklifin maddelerine ilişkin görüşme ve oylama süreci devam ediyor.
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki anlaşmanın onaylanmasına ilişkin kanun teklifinin tamamının kabul edilip edilmediği, Meclisteki sonraki işlemlerin sonucunda netleşecek.
