Başakşehir’de bir öğrencinin hayatını kaybettiği, 8 öğrencinin yaralandığı saldırının ardından okullardaki şiddet olayları yeniden tartışılmaya başlandı. Son dönemde farklı şehirlerde peş peşe yaşanan olaylar, saldırıların birbirini tetikleyip tetiklemediği sorusunu da beraberinde getirdi.
tv100’ün haberine göre uzmanların dikkat çektiği konuların başında “sosyal bulaşma” etkisi geliyor. Araştırmalara göre okul saldırılarının yoğun biçimde haberleştirilmesi ve sosyal medyada sürekli görünür olması, bazı kişilerde benzer davranışların taklit edilmesi riskini artırabiliyor. Bu etkinin bir saldırının ardından yaklaşık 13 gün devam edebildiğine işaret ediliyor.
SALDIRI SONRASI 13 GÜNLÜK DÖNEM
İstanbul Kültür Üniversitesi Adalet ve Suç Laboratuvarı Kurucu Direktörü Doç. Dr. Ayhan Erbay, ABD verileri üzerinden gerçekleştirilen bir araştırmada okul saldırılarının ortalama 13 gün boyunca “bulaşıcı” kalabildiğinin görüldüğünü belirtti.
Başka bir araştırmada ise haber görünürlüğü yükseldikçe sonraki saldırıların da artabildiği ve söz konusu etkinin 4 ila 10 gün devam edebildiği sonucuna ulaşıldığı aktarıldı.
Bu bulgular, her saldırının aynı nedenle gerçekleştiği anlamına gelmiyor. Ancak uzmanların değerlendirmeleri, saldırıların medyada ve sosyal platformlarda nasıl ele alındığının önemini ortaya koyuyor.
SOSYAL MEDYA ŞİDDETİN ETKİSİNİ BÜYÜTEBİLİYOR
Okulda başlayan hakaret, dışlama ve küçük düşürme gibi davranışlar sosyal medya üzerinden okul saatlerinin dışına taşabiliyor. Şiddet görüntülerinin kaydedilmesi ve yayılması da olayların görünürlüğünü artırabiliyor.
Uzmanlara göre bazı gençler açısından bu görünürlük, şiddetin dikkat çekme veya güç gösterisi aracı olarak algılanmasına yol açabiliyor. Bununla birlikte sorun yalnızca sosyal medyayla açıklanmıyor. Akran zorbalığı, aile içindeki sorunlar, dışlanma, gelecek kaygısı, aidiyet eksikliği ve silahlara erişim de üzerinde durulan etkenler arasında bulunuyor.
SALDIRGANI ÖNE ÇIKARAN PAYLAŞIMLARA UYARI
Bir diğer risk ise saldırganların sosyal medyada öne çıkarılması. Bazı kullanıcıların saldırganları öven paylaşımlar yapması, fotoğraflarını profil görseli olarak kullanması veya saldırı görüntülerini yeniden dolaşıma sokması uzmanların dikkat çektiği başlıklar arasında. Saldırıların can kaybı üzerinden yarıştırılması ve birbirleriyle kıyaslanması da taklit davranışlarını besleyebilecek unsurlar arasında değerlendiriliyor.
HABERLERDE SALDIRI YÖNTEMİ DEĞİL SONUÇLAR ÖNE ÇIKMALI
Uzmanlar medyanın kullandığı dile de dikkat çekiyor. Saldırının gerçekleştirilme biçimine ilişkin teknik ayrıntıların yaygınlaştırılmaması ve olayların “en ölümcül” gibi ifadelerle birbirleriyle yarıştırılmaması gerektiği belirtiliyor. Haberlerde saldırganı merkeze yerleştirmek yerine mağdurlara, olayın sonuçlarına, müdahale sürecine ve ailelerin alabileceği önlemlere ağırlık verilmesi öneriliyor.
FARKLI ŞEHİRLERDE PEŞ PEŞE OLAYLAR
Türkiye’de son dönemde farklı şehirlerde okul saldırıları yaşandı. 14 Nisan’da Şanlıurfa’daki Ahmet Koyuncu Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nde saldırı meydana geldi.
15 Nisan’da Kahramanmaraş’taki Ayser Çalık Ortaokulu’nda yaşanan saldırıda 12 kişi hayatını kaybetti, 13 kişi yaralandı. 22 Eylül’de Manisa’daki İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi yakınında silahlı saldırı düzenlendi.
28 Eylül’de ise Osmaniye’de Farabi Anadolu Lisesi’nin bahçesinde bir öğretmen silahlı saldırı sonucu yaşamını yitirdi. Son olarak Başakşehir’de meydana gelen saldırıda bir öğrenci hayatını kaybetti, 8 öğrenci yaralandı.
