İstanbul Beşiktaş'taki bir taşınmaza ilişkin yapı kayıt belgesi uyuşmazlığı, dava açma süresine yönelik önemli bir Danıştay kararına dönüştü. RMA Tourism Gıda İşletmeleri AŞ'nin açtığı davada ilk derece mahkemesi işlemleri iptal etmiş, Bölge İdare Mahkemesi ise davayı süre aşımından reddetmişti. Danıştay Altıncı Dairesi, yenilenen dilekçenin verildiği 26 Temmuz 2023 tarihinin yeni dava açılış tarihi olarak kabul edilemeyeceğine hükmederek kararı kanun yararına bozdu.
YAPI KAYIT BELGESİ İPTAL EDİLDİ, DAVA AÇILDI
Uyuşmazlık, Beşiktaş Etiler Mahallesi Dilhayat Sokak'taki 578 ada 10 parselde bulunan yapı için 4 Ocak 2019'da düzenlenen V5MCJ165 numaralı yapı kayıt belgesine dayanıyor. İstanbul Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, yapının 31 Aralık 2017'den sonra inşa edildiği gerekçesiyle belgeyi 2 Mart 2023'te iptal etti. Ardından bu karar doğrultusunda ilgili idarelere işlem yapılması bildirildi.
İLK DERECE MAHKEMESİ ŞİRKETİ HAKLI BULDU
Davacı şirketin başvurusu üzerine İstanbul 7. İdare Mahkemesi keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırdı. Mahkeme, binanın tamamen yıkılıp yeniden yapıldığına ilişkin kesin bir tespitin bulunmadığını ve yapı kayıt belgesine konu kısmın 31 Aralık 2017'den sonra inşa edildiğini ortaya koyan yeterli delil olmadığını değerlendirdi. Bu gerekçeyle yapı kayıt belgesinin iptaline ilişkin işlemleri hukuka aykırı bularak iptal kararı verdi.
BÖLGE İDARE MAHKEMESİ SÜRE AŞIMI DEDİ
İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi ise farklı bir değerlendirme yaptı. Yapı kayıt belgesinin parsel malikine 31 Mart 2023'te tebliğ edildiğini, davacı şirketin ise 26 Temmuz 2023'te dava açtığını kabul ederek 60 günlük yasal sürenin geçtiği sonucuna vardı. Böylece ilk derece mahkemesinin iptal kararı kaldırıldı ve dava süre aşımı nedeniyle reddedildi.
DANIŞTAY: İLK DAVA 9 MAYIS'TA AÇILDI
Dosyanın seyrini değiştiren ayrıntı ise davacının ilk başvurusunun 26 Temmuz'da değil, 9 Mayıs 2023'te yapılmış olmasıydı. İlk dava, birden fazla işlemin aynı dilekçede dava edilmesi nedeniyle usulden dilekçe reddine konu oldu. Mahkemenin 13 Temmuz 2023 tarihli kararının ardından davacı, dilekçesini 26 Temmuz'da yeniledi. Danıştay, bu nedenle 26 Temmuz'un yeni bir dava açılış tarihi olarak kabul edilmesinin hukuka uygun olmadığı sonucuna vardı.
KANUN YARARINA BOZULDU AMA KESİN HÜKÜM DEVAM EDİYOR
Danıştay Altıncı Dairesi, Bölge İdare Mahkemesinin süre aşımı kararını oy birliğiyle kanun yararına bozdu. Ancak 2577 sayılı Kanun'un 51. maddesi uyarınca bu bozma, daha önce kesinleşmiş kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmıyor. Danıştay Başsavcılığı ayrıca bu hükmün mahkemeye erişim hakkı ve hukuk devleti ilkesi bakımından Anayasa'ya aykırı olabileceğini savunarak Anayasa Mahkemesine başvuru yapılmasını istedi; Danıştay ise bu talebi kabul etmedi.
