Artan yaşam maliyetleriyle birlikte özellikle düşük gelir grubunda barınma harcamalarının bütçe üzerindeki baskısı dikkat çekti. Araştırmaya göre Türkiye genelinde hanehalklarının tüketim amaçlı harcamaları içinde en yüksek pay yüzde 29,3 ile konut ve kira harcamalarına ait oldu. Ulaştırma harcamaları yüzde 20,5 ile ikinci sırada yer alırken, gıda ve alkolsüz içecekler harcamaları yüzde 17,3 pay aldı.
KONUT HARCAMALARI 2024’E GÖRE ARTTI
TÜİK verileri, konut ve kira giderlerinin geçen yıla göre yükseldiğini ortaya koydu. Özellikle büyükşehirlerde artan kira fiyatları ve yaşam maliyetleri, hane bütçelerinde barınma giderlerinin payını büyüttü. Toplam tüketim harcamaları içerisinde en düşük paya sahip alanlar ise yüzde 0,8 ile sigorta ve finansal hizmetler, yüzde 1,8 ile eğitim hizmetleri ve yüzde 2,2 ile sağlık harcamaları oldu.
DÜŞÜK GELİRLİ VATANDAŞ GELİRİNİN YÜZDE 39’UNU BARINMAYA AYIRDI
Gelir gruplarına göre yapılan incelemede dikkat çeken farklar ortaya çıktı. En yüksek gelir grubunda yer alan hanehalkları;
- Ulaştırmaya yüzde 25,
- Konut ve kiraya yüzde 25,7,
- Gıda ve alkolsüz içeceklere yüzde 12,4 pay ayırdı.
En düşük gelir grubunda bulunan vatandaşlar ise;
- Konut ve kiraya yüzde 38,7,
- Gıda ve alkolsüz içeceklere yüzde 29,2,
- Ulaştırmaya yüzde 8,6 oranında harcama yaptı.
Bu veriler, düşük gelir grubunda temel ihtiyaç harcamalarının bütçeyi büyük ölçüde tükettiğini gösterdi.
MAAŞLI ÇALIŞANLARDA ULAŞTIRMA GİDERLERİ YÜKSELDİ
Temel gelir kaynağı maaş, ücret ve yevmiye olan hanehalklarında;
- Konut ve kira harcamalarının payı yüzde 26,4,
- Gıda harcamalarının payı yüzde 16,
- Ulaştırma harcamalarının payı yüzde 21,9 olarak gerçekleşti.
Müteşebbis geliri bulunan hanehalklarında ise ulaştırma harcamaları yüzde 25,9 ile öne çıktı.
TEK KİŞİLİK HANELERDE KİRA YÜKÜ DAHA AĞIR
Araştırmada hane büyüklüğüne göre harcama dağılımları da incelendi.
Tek kişilik haneler;
- Konut ve kiraya yüzde 41,
- Gıdaya yüzde 14,3,
- Ulaştırmaya yüzde 14,4 pay ayırdı.
6 ve daha fazla kişinin yaşadığı hanelerde ise;
- Gıda harcamalarının payı yüzde 23,7,
- Konut ve kira harcamalarının payı yüzde 24,4,
- Ulaştırma harcamalarının payı yüzde 18,1 oldu.
EN FAZLA İSRAF EDİLEN GIDA TAZE MEYVE VE SEBZE
TÜİK verilerine göre hanehalklarında en fazla israf edilen gıda grubu yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebze oldu. Bunu yüzde 32,5 ile ekmek, yüzde 15,1 ile süt ve süt ürünleri takip etti.
