Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2025 yılı hizmet enflasyonunun yüksek seyrinde eğitim ve kira kalemlerinin yanı sıra yerel nitelikli ve rekabetin görece sınırlı olduğu hizmetlerin belirleyici rol oynadığını açıkladı. TCMB’nin “2025 Yılı Hizmet Fiyatlarına Yakın Mercek: Alt Kalemler Ne Anlatıyor?” başlıklı blog yazısında, hizmet enflasyonundaki katılığın nedenleri detaylı biçimde ele alındı.
TÜKETİCİ ENFLASYONU YÜZDE 30,9 OLDU
Analize göre, tüketici enflasyonu 2025 yılını yüzde 30,9 seviyesinde tamamladı. Aynı dönemde mal enflasyonu yüzde 25 olarak gerçekleşirken, hizmet enflasyonu yüzde 44 ile yüksek seyrini sürdürdü. TCMB, hizmet grubunda fiyat artışlarının neden daha dirençli olduğuna dikkat çekti.
EN ÇOK ARTIŞ GÖSTEREN KALEMLERİN ÇOĞU HİZMET GRUBUNDA
Beşli düzeyde incelenen fiyat endekslerinde, 2025 yılı itibarıyla en yüksek artış gösteren ilk 30 kalemin 19’unun hizmet grubunda yer aldığı belirtildi. Hizmet tarafında üç ana grup öne çıktı: eğitim, kira ve yerel nitelikli, rekabetin görece sınırlı olduğu hizmetler.
EĞİTİM FİYATLARINDA TARİHSEL ARTIŞ
2025 yılında fiyat artışının en yüksek olduğu kalemlerin başında eğitim hizmetleri geldi. 2019 sonuna kıyasla tüketici fiyatları yaklaşık 8 kat artarken, eğitim hizmetleri fiyatlarının 10 kat yükselmesi dikkat çekti. Üniversite ücretleri ise 15,1 kat artışla endeks içindeki en yüksek artış gösteren alt kalemlerden biri oldu.
EĞİTİMDE ENDESKLEME SİSTEMİ DEĞİŞTİ
TCMB, eğitim ücretlerindeki artışta geçmiş enflasyona endeksleme mekanizmalarının etkili olduğunu vurguladı. Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nde 5 Eylül 2025’te yapılan değişiklikle, fiyat artışlarının cari yıl enflasyonuna dayalı olarak belirlenmesi sağlandı. Bu adımın, geçmiş 24 ayın etkisini zayıflatarak dezenflasyon sürecini desteklemesi amaçlandı.
KİRA ENFLASYONU ATALET GÖSTERİYOR
Hizmet enflasyonunda öne çıkan bir diğer kalem kiralar oldu. Deprem, kentsel dönüşüm, demografik faktörler, kira artış sınırlamaları ve sözleşmelerin yıllık yenilenmesi gibi unsurlar, kira enflasyonunun yavaş düşmesine neden oldu. TCMB, para politikasının konut piyasasına etkisinin gecikmeli olabileceğine dikkat çekti.
YEREL VE REKABETİ SINIRLI HİZMETLERDE KATILIK SÜRÜYOR
Berber, kuaför, gündelikçi, veteriner, kuru temizleme ve ayakkabı tamiri gibi yerel hizmetler ile şehir içi ulaştırma kalemlerinin de hizmet enflasyonunda önemli rol oynadığı belirtildi. Bu hizmetlerin çoğunun emek yoğun olması, otomasyon imkanlarının sınırlı kalması ve ikame seçeneklerinin azlığı, fiyatların kalıcı biçimde yüksek seyretmesine neden oluyor.
ULAŞTIRMADA MALİYET DIŞI ETKENLER DE ETKİLİ
TCMB, 2025 yılında akaryakıt fiyatlarındaki artışın yüzde 21,5 ile sınırlı kalmasına rağmen ulaştırma hizmetlerindeki fiyat artışlarının daha yüksek gerçekleştiğine işaret etti. Bu durumun, yalnızca maliyet değil, idari ve yerel fiyatlama kararlarından da kaynaklandığı vurgulandı.
HİZMET ENFLASYONU DEZENFLASYON SÜRECİNİ ZORLUYOR
Analize göre, eğitim, kira ve yerel nitelikli hizmetlerin tüketici enflasyonuna katkısı Mayıs–Haziran 2024 döneminde 11,3 puanla zirve yaptı. 2025 yılı sonunda bu katkı 7,8 puana gerilese de yüksek seyrini korudu. Yıl sonu itibarıyla kira enflasyonunun katkısı 4,2 puan, eğitim 1,5 puan, yerel hizmetler ise 2,1 puan olarak hesaplandı.
YEREL HİZMETLERDE DÜŞÜŞ SINIRLI KALDI
TCMB, 2025 yılında kira ve eğitim enflasyonlarında belirgin düşüş yaşanmasına karşın, yerel ve rekabeti sınırlı hizmetlerdeki enflasyon düşüşünün yalnızca 2 puanla sınırlı kaldığını belirtti. Bu durumun, hizmet enflasyonunun mal enflasyonuna kıyasla daha kalıcı olmasına yol açtığı ifade edildi.
Kaynak: Haber Merkezi
