İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının başladığı 28 Şubat’tan bu yana, İran’ın misillemeleri kapsamında 5 Arap ülkesinde toplam 8 önemli enerji tesisi hedef alındı.
Saldırılar; Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Katar, Bahreyn, Suudi Arabistan ve Kuveyt’te küresel enerji piyasası açısından kritik öneme sahip tesisleri kapsadı. Bazı tesislerde yangın ve hasar meydana gelirken, bazı noktalarda üretim geçici olarak durduruldu veya “mücbir sebep” ilan edildi.
BAE’DE KRİTİK TESİSLER ETKİLENDİ
BAE, 19 Mart’ta Habşan Doğal Gaz Tesisi ile Bab Petrol Sahası’nı hedef alan saldırıların engellendiğini, ancak düşen şarapnel parçaları nedeniyle gaz tesisinde faaliyetlerin durdurulduğunu açıkladı. Habşan Tesisi ülkenin doğalgaz ihtiyacının yaklaşık yüzde 80’ini karşılıyor. Bab Petrol Sahası ise ülke ekonomisi açısından kritik öneme sahip.
KATAR’DA LNG ÜRETİMİ DARBE ALDI
Katar’ın kuzeyindeki Ras Laffan Sanayi Bölgesi’ne 18 Mart’ta düşen füze, LNG tesisinde yangına neden oldu. Yangın kısa sürede kontrol altına alınırken tesis için “mücbir sebep” ilan edildi.
Dünya LNG arzının yaklaşık beşte birini karşılayan tesisin zarar görmesi, küresel enerji piyasasını da etkiledi. Qatar Energy CEO’su Saad el-Kaabi, saldırıların LNG ihracat kapasitesini yüzde 17 düşürdüğünü ve yaklaşık 20 milyar dolarlık kayba yol açtığını açıkladı. Hasarın onarımının 5 yıla kadar sürebileceği ifade edildi.
BAHREYN’DE RAFİNERİLERDE KISITLAMA
Bahreyn Petrol Şirketi (BAPCO), 5 ve 9 Mart’taki saldırıların ardından faaliyetlerinde “mücbir sebep” ilan etti.
İlk saldırıda sınırlı yangın meydana gelirken, ikinci saldırıda rafineri ünitesi hedef alındı. Yetkililer, yerel talebin kesintisiz karşılanmaya devam ettiğini bildirdi.
KUVEYT VE SUUDİ ARABİSTAN DA HEDEFTE
Kuveyt’te 19 Mart’ta Abdullah ve Ahmedi limanlarındaki rafineriler İHA saldırılarına hedef oldu. Yangınlar kısa sürede kontrol altına alınırken, üretimde tedbir amaçlı kısmi düşüşe gidildi.
Suudi Arabistan’da ise Yanbu’daki Samref Rafinerisi’ne 19 Mart’ta saldırı girişimi oldu. Daha önce 2 ve 4 Mart’ta da benzer girişimler yaşanmıştı. Ras Tanura Rafinerisi’ne yönelik saldırı girişimi ise engellendi. Yetkililer, enerji arzında ciddi bir aksama yaşanmadığını belirtti.
FİYATLAR VE TEDARİK ZİNCİRİ ETKİLENDİ
Saldırılar, dünya petrol ticaretinin önemli geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’nda nakliyeyi aksattı. Bu durum petrol ve doğalgaz fiyatlarında ciddi artışa yol açtı.
Katar Enerji Bakanı Saad el-Kaabi, saldırıların sürmesi halinde petrol fiyatlarının varil başına 150 dolara kadar çıkabileceğini ifade etti.
SAVAŞIN BAŞLANGICI VE MİSİLLEME SÜRECİ
İsrail ve ABD, 28 Şubat’ta İran’a yönelik askeri operasyon başlatırken, İran da buna karşılık olarak İsrail’in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, BAE ve Bahreyn başta olmak üzere bölgedeki hedeflere saldırılar düzenledi.