İngiliz yazar M. John Harrison, 2008 küresel finans krizinden ilham alarak yazdığı The End of Everything adlı romanıyla 2026 Booker Ödülü'nün sahibi oldu. Ekonomik çöküşün toplum üzerindeki etkilerinden yola çıkan eser, büyük bir felaketin ardından değişen dünyada yaşamını sürdürmeye çalışan insanları anlatıyor. 81 yaşındaki Harrison, Booker tarihinin en yaşlı ödül sahibi olarak kayıtlara geçti.
2008 FİNANS KRİZİ ROMANIN TEMELİNİ OLUŞTURDU
İngiliz yazar M. John Harrison, 2008 yılında yaşanan küresel finans krizini yeni romanının çıkış noktası olarak seçti. Ancak yazar, ekonomik çöküşü doğrudan anlatmak yerine toplumun güvendiği kurumların ve yerleşik düşünce biçimlerinin sarsılmasına odaklandı.
Harrison, Booker Ödülü'nün resmi internet sitesine verdiği röportajda romanın ilk esin kaynağının 2008 finans krizi olduğunu açıkladı.
BBC Radio 4'ün Front Row programında da ekonomik krizden hareketle insanların dünyayı açıklama ve anlamlandırma biçimlerinin başarısızlığını konu alan bir eser yazmak istediğini belirtti.
FELAKETİN ARDINDAN DEĞİŞEN BİR DÜNYA
The End of Everything, İngiltere'nin güneydoğusundaki Kent kıyılarında geçiyor. Büyük bir felaketin ardından devlet kurumları büyük ölçüde işlevini kaybederken hukuk ve toplumsal düzen de zayıflıyor.
Yerel güç odakları ve silahlı grupların etkili olduğu bölgede insanlar, belirsizlik içinde hayatlarını sürdürmeye çalışıyor. Ancak romanda yaşanan felaketin ne olduğu kesin olarak açıklanmıyor.
Hikâyenin merkezinde, denizin kıyıya sürüklediği nesneleri toplayarak geçimini sağlayan Phillip Tennent ile yaşlı teyzesi Marnie bulunuyor.
Phillip'in sahilde bulduğu gizemli bir nesne, zamanla büyüyerek farklı biçimlere dönüşüyor ve insan davranışlarını taklit etmeye başlıyor.
GİZEMLİ VARLIKLARIN KAYNAĞI BELİRSİZ
Romanda iGhetti olarak adlandırılan varlıkların nereden geldiği ve ne olduğu açıklanmıyor.
Karakterler bu varlıkları internet, bankacılık krizi, karanlık madde ve bilinmeyen güçlerle ilişkilendiriyor. Ancak ortaya atılan açıklamaların hiçbiri kesinlik kazanmıyor.
Harrison, söz konusu varlıkların doğasını ayrıntılı biçimde açıklaması halinde romanın sıradan bir bilimkurgu hikâyesine dönüşebileceğini düşünüyor.
Yazar, bu tercihiyle okurların da karakterler gibi belirsizlik içinde kalmasını sağlıyor.
FELAKETE RAĞMEN GÜNLÜK YAŞAM SÜRÜYOR
Roman, büyük bir yıkımın ardından insanların hayatta kalma mücadelesinin yanı sıra alıştıkları dünyayı anlamakta yaşadıkları güçlüğü de ele alıyor.
Toplumsal düzenin bozulmasına rağmen karakterler alışveriş yapıyor, sahil kafelerinde vakit geçiriyor ve çocuklar için doğum günü kutlamaları düzenliyor.
Booker Ödülü jüri başkanı tarihçi Mary Beard, romanı “bugünün siyasetinin geleceğin merceğinden görülmesi” sözleriyle tanımladı.
Beard, eserin okuru şaşırtan bir anlatıma sahip olduğunu, kara mizah barındırdığını ve karanlık atmosferine rağmen beklenmedik bir iyimserlik taşıdığını belirtti.
YAPAY ZEKA VE ÇEVRE SORUNLARI DA ELE ALINIYOR
Harrison'ın romanında 2008 finans krizinin yanı sıra yapay zeka, internet, çevre tahribatı ve siyasi kurumlara duyulan güvenin azalması gibi konular da yer alıyor.
Yazar, Booker Ödülü kapsamında yayımlanan açıklamasında Trumpizm ve internet üzerinden yayılan akıl dışı söylemlerin, insanların gerçekler konusunda ortak bir anlayış geliştirmesini zorlaştırdığını ifade etti.
İnsanlığın yaşamını sürdürmek için ihtiyaç duyduğu çevreye zarar vermesi de romanın temel meseleleri arasında bulunuyor.
Böylece eser, ekonomik bir krizden hareketle modern toplumun bilgiye, siyasete, doğaya ve geleceğe ilişkin kabullerini sorguluyor.
81 YAŞINDA BOOKER TARİHİNE GEÇTİ
M. John Harrison, 2026 Booker Ödülü'nü 81 yaşında kazanarak ödül tarihinin en yaşlı sahibi oldu.
Yaklaşık 60 yıllık yazarlık kariyerinde 13 roman yayımlayan Harrison, bilimkurgu ve fantastik edebiyat alanındaki eserleriyle tanınıyor.
198 sayfalık The End of Everything, altı kitabın bulunduğu kısa listeden jüri üyelerinin oybirliğiyle seçildi.
İlk kez Booker'a aday gösterilen Harrison, ödülle birlikte 50 bin sterlin kazandı. Romanın yayınevi Serpent's Tail de tarihinde ilk kez Booker Ödülü'nün sahibi oldu.
Booker Vakfı yöneticisi Gaby Wood, Harrison'ın bilimkurgu alanından gelen ilk Booker kazananı olduğunu belirterek yazarın edebiyat türleri arasındaki sınırları aşan yaklaşımını öne çıkardı.
