Saraybosna'da yer alan tarihi Vijecnica Kütüphanesi, Sırp güçlerinin 25 Ağustos 1992'deki saldırısı sonrasında 34 yıl sonra bile kentin hafızasını yaşatmayı sürdürmektedir. Osmanlı İmparatorluğu'nun ardından, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu döneminde inşa edilen bu yapı, Endülüs mimari stiline sahip olup, bölgenin en tanınmış yapılarından biri olarak öne çıkmaktadır.
Mimar Aleksandar Witek'in, projeyi tasarlarken Mısır'daki cami ve medreselerden ilham aldığı belirtiliyor. Bina, inşaatına 1892'de başlanarak 20 Nisan 1896'da hizmete açılmıştır. Başlangıçta belediye binası olarak kullanılan Vijecnica, İkinci Dünya Savaşı'na dek bu işlevini sürdürmüştür. 1945 yılında ulusal kütüphaneye dönüştürülerek, “Saraybosna'nın hafızası” unvanını kazanmıştır.
SAVAŞTA HEDEF OLDU
1992-1995 yılları arasında meydana gelen Bosna Savaşı sırasında kütüphane, kuşatma altında bulunduğu dönemde Sırp güçleri tarafından hedef alınmıştır. 25 Ağustos 1992'de yapılan topçu atışları sonucu bina büyük hasar görmüş ve içindeki kitaplar, tarihsel belgeler ile arşiv kayıtları yanmıştır.
Yangın, 3 gün boyunca söndürülemezken, yetkili raporlarına göre yangında yaklaşık 155 bin el yazması eser ve ülkenin ulusal arşivlerini içeren yaklaşık 2 milyon eser yok olmuştur. Kütüphanenin onarımına ise savaşın bitiminden bir yıl sonra, 1996'da başlanmıştır.
RESTORASYONUN ARDINDAN YENİDEN AÇILDI
Onarım süreçleri 18 yıl sürmüş ve nihayetinde Vijecnica, 9 Mayıs 2014'te ziyaretçilerine yeniden kapılarını açmıştır. Restorasyon sonrası müzeye dönüştürülen bina, Saraybosna'da düzenlenen pek çok sergi, davet ve organizasyona ev sahipliği yapmaktadır. Tarihi yapı, Saraybosna ve Bosna-Hersek'in tarihine ışık tutmaya devam ederken, Sırp kuşatması sırasında yaşanan acıların canlı tanıklarından biri konumundadır.
Günümüzde hem yerli hem de yabancı turistlerin en çok ilgi gösterdiği mekanlardan biri olan Vijecnica, her yıl on binlerce ziyaretçiyi ağırlamaktadır.
