“CEPHEDEKİ SAVAŞ GERÇEĞİN TAMAMI DEĞİL”
Çetin Ay, Orta Doğu’daki askeri gerilimin görünenden daha büyük bir güç mücadelesinin parçası olduğunu vurgulayarak, “Bugün cephede görülen savaş gerçeğin tamamı değil. Asıl mücadele sahnenin arkasında yürütülüyor. Yaralanan İran, yorulan Amerika, sessizce kazanan Çin ve Rusya gibi farklı güç dengeleri ortaya çıkıyor” değerlendirmesinde bulundu. Ay’a göre bölgedeki her askeri hamle yalnızca bir cepheyi değil, küresel stratejik dengeleri de etkiliyor.
ÇİN VE RUSYA’NIN “SESSİZ” STRATEJİSİ
Çetin Ay, uluslararası kamuoyunda sıkça sorulan “Çin ve Rusya neden sessiz?” sorusuna da dikkat çekti. Pekin ve Moskova’nın doğrudan sahada görünmediğini ancak stratejik boşluk da bırakmadığını belirten Ay, bu yaklaşımın büyük güçlerin klasik stratejilerinden biri olduğunu söyledi.
Ay, Çin ve Rusya’nın İran ile olan iş birliğinin çoğu zaman görünmeyen alanlarda ilerlediğini ifade ederek, uydu ve radar istihbaratı, elektronik harp teknolojileri, drone ve füze sistemlerinde kullanılan teknik bileşenler, siber güvenlik altyapısı ve askeri eğitim iş birliklerinin bu ilişkinin önemli parçaları olduğunu dile getirdi.
ENERJİ HATLARI VE HÜRMÜZ BOĞAZI KRİTİK ROL OYNUYOR
Çetin Ay, Orta Doğu’daki gerilimin enerji güvenliği açısından da kritik bir noktada bulunduğunu vurguladı. Hürmüz Boğazı’nın küresel enerji ticareti açısından dünyanın en hassas noktalarından biri olduğunu belirten Ay, bölgede yaşanacak her gerilimin küresel ekonomiyi doğrudan etkileyebileceğini ifade etti. Ay’a göre Çin açısından İran önemli bir enerji kaynağı olmayı sürdürürken, Rusya için ise İran bölgesel stratejik dengenin önemli halkalarından biri olarak görülüyor.
MODERN SAVAŞ ARTIK BİR “TEKNOLOJİ VE VERİ ALANI”
Modern savaşın yalnızca askeri çatışmadan ibaret olmadığını söyleyen Çetin Ay, günümüzde savaş alanlarının aynı zamanda devasa bir veri üretim merkezi haline geldiğini belirtti. Füze fırlatmaları, drone saldırıları, radar temasları ve elektronik harp faaliyetlerinin modern savaşın veri akışını oluşturduğunu ifade eden Ay, bu verilerin dünyanın büyük askeri ve teknolojik merkezlerinde analiz edildiğini söyledi.
KÜRESEL GÜÇ DENGESİ YENİDEN ŞEKİLLENİYOR
Çetin Ay, dünyada giderek iki büyük güç ekseninin belirginleştiğini belirterek, Amerika ve NATO eksenine karşılık Çin ve Rusya’nın oluşturduğu blokun giderek daha görünür hale geldiğini söyledi. Bu süreçte İsrail ve Körfez ülkeleri gibi bölgesel aktörlerin de denkleme daha güçlü biçimde dahil olduğunu vurgulayan Ay, gelişmekte olan ülkelerin de yeni güç dengeleri içinde kendi stratejik alanlarını korumaya çalıştığını ifade etti.