Birinin yüzünde bir leke görsek veya tişörtünde bir kir fark etsek çekinmeden hemen uyarırız. Ama konuştuğumuz kişide ağız kokusu hissettiğimizde, karşı tarafa çaktırmadan kendimizce kokudan uzaklaşmanın yollarını ararız. Oysa bu konuyu tabu olmaktan çıkarıp utanç duygusundan arındırabilir ve bir sağlık meselesi olarak bakabilirsek, üzerinde rahatça konuşulabilir bir duruma gelir. Çoğu zaman kendi kokusuna karşı duyarsızlaşan kişi, belki de düşünceli bir ikaz sayesinde hekime gitme konusunda istekli ve tedaviye açık bir hastaya dönüşebilir.
Mide ve sindirim problemleri, tütün ve alkol kullanımı, kulak-burun-boğaz enfeksiyonları, kronik sinüzit veya diyabet gibi ağız dışı etkenler ağız kokusuna sebep olabilir. Ancak çoğunlukla sebep, ağız içinde bakterilere sunduğumuz konforlu ortamdan kaynaklanmaktadır. Ağız kokusu %80 ila %90 oranında ağız içi nedenlerden oluşur. Ağız içindeki çürükler, diş eti problemleri, hatalı restorasyonlar ve tükürük akışının azlığı koku için mükemmel ortamlar sağlar. Üstelik kişi doğru ağız ve diş temizliğinin nasıl yapılacağını bilmiyor veya eksik uyguluyorsa, bu durum hoş sohbetlerin önünde bir engel hâline gelebilir.
Sosyal İzolasyondan Çözüme
Amerikan Diş Hekimleri Birliğine göre toplumun %25'ini etkileyen ağız kokusu, bu sorunu yaşayan her kişiyi sosyal hayatından uzaklaştırsa oldukça yalnızlaşacağız demektir. Ağız kokusunun çözümü; bakteri sayısını yönetmeye, azaltmaya veya kokuyu maskelemeye yönelik tedavilerdir. Eğer odak noktası çürük bir diş, diş eti hastalığı veya hatalı bir restorasyonsa ilk olarak bu etkeni ortadan kaldırmak gerekir. Sonrasında hâlâ geçmeyen bir koku mevcutsa, hastaya oral hijyen eğitimi verilmeli ve mekanik temizliği nasıl yapacağı anlatılmalıdır.
Dişleri doğru fırçalamayı öğrendikten sonra ağız bakımına özellikle dil ve arayüz temizliği de eklenmelidir. Gargara kullanımı da bu süreci oldukça hızlandıran çözümlerden biridir. Eğer hastanın evde kendi yapacağı mekanik temizlikle yok edemeyeceği diş taşları ve plaklar mevcutsa, profesyonel yardım alıp derin diş eti ceplerini ve diş taşlarını temizletmesi gerekir.
Tükürük akışının azlığı, yapısı (viskozitesi) ve içeriği de önemli etkenlerdendir. Tükürük; ağız içini sürekli temizleyen, yıkayan, bakteri tutulumunu azaltan antibakteriyel ve doğal bir temizleyicidir. Ağızdan nefes alma, tükürük akış hızını azaltan bir hastalığa sahip olma, ilaç kullanımı veya yetersiz su tüketimi bizi bu doğal temizleyiciden mahrum bırakır. Tükürük akış hızının azlığının sebebine göre yapay tükürük, bol sıvı tüketimi ve ksilitol içeren sakızlar önerilebilir.
Tüm ağız içi sebepler elendiğinde hâlâ devam eden bir koku varsa, multidisipliner düşünülmeli; hasta KBB veya gastroenteroloji kliniklerine konsülte edilmelidir.
Ağız kokusu utanılacak veya kaçınmayı gerektirecek ayıp bir durum değildir; gayet basit tedavilerle önüne geçilebilen tıbbi bir rahatsızlıktır. Ağız kokusu varlığında vakit kaybetmeden bir hekime görünmek en doğru karar olup hızlı bir çözüme de katkı sağlayacaktır.
