Türkiye’de siyaset yalnızca seçim dönemlerinde konuşulan bir alan hâline geldi. Oysa siyasetin gerçek etkisi, sandık kurulduğu gün değil; alınan kararların yıllar sonra toplumda bıraktığı izlerle anlaşılır. Bugün yaşadığımız birçok ekonomik, sosyal ve toplumsal tartışmanın temelinde de aslında kısa vadeli siyasi hafıza yatıyor. Türkiye’nin yakın siyasi tarihine bakıldığında hemen her dönemde benzer cümlelerin tekrarlandığı görülüyor. Ekonomik krizler sonrası “bir daha yaşanmayacak” denildi, kutuplaşma dönemlerinde “toplumsal birlik” çağrıları yapıldı, özgürlük tartışmalarında “reform” paketleri açıklandı. Ancak yıllar geçtikçe aynı tartışmalar farklı isimlerle yeniden ülke gündemine geri döndü. Bu durumun en önemli nedenlerinden biri, toplumun siyasi olayları hızlı tüketmesi. Gündem artık birkaç saat içinde değişiyor. Bir gün Meclis’te sert tartışmalar yaşanırken ertesi gün sosyal medyada tamamen farklı bir konu ülkenin ana gündemi olabiliyor. Bu hız, siyasetin denetlenmesini zorlaştırırken kamuoyunun uzun vadeli hafıza oluşturmasını da engelliyor. Oysa siyasi tarih, yalnızca geçmişte yaşanan olayların kronolojik sıralaması değildir. Aynı zamanda bugünü anlamanın da en güçlü araçlarından biridir. Türkiye’de bugün tartışılan ekonomi politikaları, eğitim sistemi, basın özgürlüğü ya da yargı bağımsızlığı gibi konuların hemen hepsinin geçmişte benzer örnekleri bulunuyor. Geçmiş deneyimlerden ders çıkarılmadığında ise aynı sorunlar tekrar tekrar yaşanıyor. Siyasi tarih bize bir başka önemli gerçeği daha gösteriyor: Güçlü demokrasiler yalnızca seçimlerle değil, kurumsal hafızayla ayakta kalıyor. Kurumların gelenek oluşturamadığı, kuralların kişilere göre değiştiği toplumlarda siyasi istikrar da kırılgan hâle geliyor. Çünkü sistemler kişiler üzerine kurulduğunda, değişen her yönetimle birlikte devlet aklı da yeniden şekilleniyor. Türkiye’nin belki de en çok ihtiyaç duyduğu şeylerden biri, sakin ve uzun vadeli düşünebilen bir siyasi iklim oluşturmak. Günlük tartışmaların ötesine geçip geçmişte yapılan hataları konuşabilmek, yalnızca muhalefetin ya da iktidarın değil toplumun tamamının sorumluluğu. Çünkü unutulan her siyasi hata, bir süre sonra yeniden karşımıza çıkıyor. Ve tarih, en çok da hafızasını kaybeden toplumlarda kendini tekrar ediyor.
