Meta’nın kurucusu Mark Zuckerberg, Silikon Vadisi’nin "dokunulmazlık" zırhını bir kenara bırakarak Los Angeles’ta teknoloji tarihine geçecek bir davanın merkezinde jüri karşısına çıktı. Sosyal medya platformlarının genç dimağları bilinçli bir stratejiyle bağımlı hale getirdiği iddiası, bu dava ile ilk kez bu denli somut bir hukuki zemine taşınmış oldu.
SİLİKON VADİSİ’NİN DEVİ JÜRİ KARŞISINDA
ABD’nin Los Angeles eyaletinde görülen davanın merkezinde, çocukluk yıllarından itibaren Instagram ve YouTube platformlarının etkisi altında kaldığını belirten 20 yaşındaki K.G.M. yer alıyor. Genç kadın, platformların "sonsuz kaydırma", "otomatik oynatma" ve öneri algoritmaları gibi özelliklerinin kasıtlı olarak bağımlılık yaratmak üzere tasarlandığını savunuyor. Sosyal medya kullanımının kendisinde ciddi beden algısı bozukluğu, derin kaygı ve intihar düşüncelerini tetiklediğini belirten davacı, teknoloji devlerinin kâr hırsının gençlerin ruh sağlığının önüne geçtiğini iddia ediyor.
DİJİTAL KUMARHANELER VE 16 SAATLİK SOSYAL MEDYA MESAİSİ
Davacının avukatı Mark Lanier, mahkemede çarpıcı bir benzetme yaparak sosyal medya platformlarını "dijital kumarhaneler" olarak nitelendirdi. Özellikle dopamin salınımını tetikleyen tasarım unsurlarının çocukları hedef aldığını öne süren Lanier, mahkemeye sunduğu şirket içi belgelerle iddialarını güçlendirdi. Bu yazışmalarda, genç kullanıcılarla henüz ergenlik öncesi dönemde bağ kurmanın stratejik bir hedef olarak belirlendiği görülüyor. Mahkeme kayıtlarına yansıyan en sarsıcı veri ise davacının 16 yaşındayken Instagram’da bir günde tam 16 saatten fazla zaman geçirdiğinin tespit edilmesi oldu.
TEKNOLOJİ DEVLERİNİN SAVUNMASI VE UZLAŞMA ADIMLARI
Suçlamaların odağındaki Meta ve Google ise iddiaları kesin bir dille reddediyor. Meta savunmasında, davacının platformları kullanmaya başlamadan önce de mevcut ruh sağlığı sorunları olduğunu öne sürerken; Google ise iddiaların gerçeği yansıtmaktan uzak olduğunu savunuyor. Geçtiğimiz hafta ifade veren Instagram CEO'su Adam Mosseri, günde 16 saatlik kullanımın "problemli" olduğunu kabul etse de bunun klinik bir bağımlılık olarak tanımlanamayacağını iddia etti. Öte yandan davanın başlangıcında taraflar arasında yer alan TikTok ve Snap, yargılama süreci başlamadan önce davacıyla uzlaşma yoluna giderek duruşma salonundan çekildiler.
KÜRESEL DÜZENLEMELER VE BİNLERCE DAVANIN KADERİ
Bu dava, sadece bireysel bir tazminat talebi olmanın ötesinde, sosyal medya devlerine sağlanan hukuki koruma kalkanını da tehdit ediyor. Eğer mahkeme davacı lehine karar verirse, dünya genelinde teknoloji şirketlerine karşı açılmış binlerce benzer davanın önü açılabilir. Bu süreç, Avustralya, İspanya, Fransa ve Türkiye gibi ülkelerin 16 yaş altına sosyal medya sınırlamalarını gündeme aldığı bir döneme denk gelmesiyle de küresel bir yankı uyandırıyor. Zuckerberg'in jüri önündeki ifadesi, sosyal medyanın gençler üzerindeki etkisini artık sadece etik bir mesele olmaktan çıkarıp, doğrudan bir yargı konusu haline getiriyor.
Kaynak: Haber Merkezi
