Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), çalışma hayatını doğrudan etkileyecek yeni bir düzenleme için hazırlıklarını sürdürüyor. “Fiili Hizmet Süresi Zammı” olarak bilinen ve kamuoyunda yıpranma payı olarak adlandırılan uygulamanın kapsamı, 2026 yılı itibarıyla genişletilecek.
YIPRANMA PAYI NEDİR, NASIL UYGULANIYOR?
Fiili Hizmet Süresi Zammı, çalışma koşulları insan sağlığı açısından risk taşıyan meslek gruplarına tanınan özel bir sosyal güvenlik hakkı olarak uygulanıyor. SGK mevzuatında yer alan bu düzenleme kapsamında, çalışanların prim günlerine ilave süre ekleniyor.
Uygulama doğrultusunda her 12 aylık fiili çalışma süresi karşılığında SGK primlerine 60, 90 veya 180 gün ilave ediliyor. Böylece prim gün sayısı daha kısa sürede tamamlanırken, emeklilik yaşı da öne çekiliyor.
EMEKLİLİK YAŞI 5 İLA 8 YIL ÖNE ÇEKİLEBİLİYOR
Normal şartlarda bir çalışanın yıllık prim günü 360 gün olarak hesaplanırken, fiili hizmet süresi zammı kapsamındaki iş kollarında bu süre daha yüksek kabul ediliyor. Birikimli olarak ilerleyen sistem sayesinde emeklilik yaşı 5 yıla kadar, çok ağır ve tehlikeli işlerde ise 8 yıla kadar erkene çekilebiliyor.
EN YÜKSEK YIPRANMA PAYI MADEN İŞÇİLERİ İÇİN
Yıpranma payının en yüksek oranda uygulandığı meslek gruplarının başında maden işçileri bulunuyor. Yer altında geçirilen her 360 gün için sigortalılık süresine 180 gün ekleniyor. Bu uygulama sayesinde maden işçileri, diğer çalışanlara kıyasla daha erken emeklilik hakkı elde edebiliyor.
YIPRANMA PAYI KAPSAMINDAKİ MESLEKLER NELER?
Fiili hizmet süresi zammı birçok meslek grubunu kapsıyor. Sağlık sektöründe görev yapan çalışanlar yılda 60 gün yıpranma payı kazanırken, asit, cıva ve benzeri zararlı maddelere maruz kalan ağır sanayi çalışanları da bu haktan yararlanabiliyor.
Ayrıca;
-
Turkuaz basın kartına sahip gazeteciler,
-
Yer altı maden işçileri,
-
Askerler ve polisler,
-
MİT personeli,
-
Cezaevi infaz ve koruma memurları,
-
İtfaiye personeli,
yıpranma payı kapsamında yer alan meslek grupları arasında bulunuyor.
2026'DA KAPSAMA GİRECEK YENİ MESLEKLER
SGK’nın 2026 yılı itibarıyla yürürlüğe girmesi planlanan düzenlemesiyle birlikte fiili hizmet süresi zammı kapsamına yeni mesleklerin de dahil edilmesi öngörülüyor.
Buna göre;
-
Çimento fabrikalarında çalışan işçiler,
-
Alüminyum üretim tesislerinde görev yapanlar,
-
Dökümhane çalışanları,
-
Cam sanayi sektöründe çalışan işçiler,
yıpranma payı hakkından yararlanarak daha erken emekli olabilecek.
