Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, New York’ta Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) korunması çağrısında bulundu. Gazze başta olmak üzere çatışma bölgelerinde hesap verebilirliğin seçici olamayacağını vurgulayan Kallas, olası savaş suçlarına ilişkin delillerin korunmasının önemine dikkat çekti.
KALLAS’TAN UCM İÇİN “BÜYÜK BASKI” UYARISI
Kallas, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu kapsamında BM Genel Merkezi’nde düzenlenen “Uluslararası İnsancıl Hukuku Güvence Altına Alan İnsani Diplomasi” başlıklı yan etkinlikte konuştu. Uluslararası insancıl hukukun uygulanabilmesi için hesap verebilirliğin önemine işaret eden Kallas, ulusal mahkemelerin yanı sıra uluslararası mahkemeler, Uluslararası Adalet Divanı ve UCM gibi mevcut mekanizmaların savunulması gerektiğini söyledi.
UCM ŞU ANDA BÜYÜK BİR BASKI ALTINDA
Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin mevcut durumuna ilişkin değerlendirmede bulunan Kallas, “Olması gerekenin aksine UCM şu anda büyük bir baskı altında.” dedi. UCM ve mahkemenin hakimlerine yönelik baskının yalnızca tek bir kurumla sınırlı değerlendirilemeyeceğini belirten Kallas, “Bunlar, İkinci Dünya Savaşı'nın ardından oluşturulan uluslararası hukuk düzenine bağlılık konusunda soru işaretleri doğuruyor.” ifadelerini kullandı. Kallas, bu nedenle UCM’nin korunması gerektiğini vurguladı.
SORUN HUKUK DEĞİL, CEZASIZLIK
Uluslararası hukukun geçmişe kıyasla daha gelişmiş ve erişilebilir olduğunu belirten Kallas, asıl problemin mevcut kuralların eksikliği olmadığını savundu. Kallas, “Hukuk sorun değil, cezasızlık sorun. Cezasızlık da cezasızlığı doğuruyor.” değerlendirmesinde bulundu.
YENİ ADLİ MEKANİZMALAR İÇİN ÇAĞRI
Mevcut adli mekanizmaların korunması gerektiğini söyleyen Kallas, bunların yetersiz kaldığı durumlarda yeni mekanizmaların oluşturulmasını istedi. “Adaleti sağlama iradesi varsa, her zaman bir yol vardır.” diyen Kallas, hukuki süreçlerin gerektiği şekilde yürütülebilmesi için delillerin toplanmasının ve korunmasının kritik önemde olduğunu belirtti.
GAZZE’DEKİ DELİLLER İÇİN UYARDI
Kallas’ın konuşmasında öne çıkan başlıklardan biri Gazze oldu. Enkaz kaldırma çalışmalarının başlamasıyla olası savaş suçlarına ilişkin delillerin ortadan kalkmaması gerektiğini belirten Kallas, bu delillerin korunması çağrısında bulundu. Kallas, geçmişte Suriye’de Beşşar Esed rejiminin devrilmesinden önce AB’nin savaş suçlarını belgeleyen kişilere destek verdiğini, Afganistan’da ise BM öncülüğündeki soruşturmanın oluşturulmasına katkı sağladığını anlattı.
HESAP VEREBİLİRLİK SEÇİCİ OLAMAZ
Uluslararası hukukun bütün çatışma bölgelerinde aynı şekilde uygulanması gerektiğini vurgulayan Kallas, “Suriye, Afganistan, Gazze veya çatışmanın yaşandığı herhangi bir yerde, hesap verebilirlik seçici olamaz. Aksi halde bütün sistem sorgulanır.” dedi. Kallas; Ukrayna, Sudan, Etiyopya, Haiti, Myanmar, Yemen ve Gazze’de uluslararası insancıl hukuk ilkelerinin ihlal edildiğini belirtti. Sivillerin öldürüldüğünü, hastaneler ve okulların hedef alındığını, insani yardıma erişimin engellendiğini söyledi.
