Karatay Belediyesi öncülüğünde, Konya Teknik Üniversitesi Obruk Araştırma Merkezi ile Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü işbirliğinde yürütülecek proje, Avrupa Birliği hibesiyle hayata geçirilecek. Projeyle, obruk risklerinin erken aşamada tespit edilmesi ve risk yönetiminin güçlendirilmesi hedefleniyor.
UYDU VE SAHA VERİLERİYLE ERKEN UYARI SİSTEMİ
Proje kapsamında sahaya kurulacak izleme istasyonları ve uydu verileri aracılığıyla yer altı suyu seviyeleri, yağış miktarı, toprak nemi ve yüzey deformasyonları eş zamanlı olarak izlenecek. Elde edilen veriler, web tabanlı bir sistem üzerinden analiz edilerek obruk risklerinin erken aşamada belirlenmesine katkı sağlayacak.
RİSK HARİTASI VE DİJİTAL ALTYAPI OLUŞTURULACAK
Toplanan veriler, çiftçiler ve belediye personeline yönelik oluşturulacak gösterge panelleri aracılığıyla paylaşılacak. Böylece obruk risklerinin izlenmesi ve yönetilmesine yönelik entegre bir dijital altyapı kurulacak. Sistem, aynı zamanda kentsel planlama, e-zonlama ve imar izin süreçleriyle entegre edilerek risk temelli yapılaşma kararlarına destek verecek.
“OBRUK RİSK HARİTASINI OLUŞTURMAYI HEDEFLİYORUZ”
Karatay Belediye Başkanı Hasan Kılca, iklim değişikliği ve aşırı yer altı suyu kullanımının obruk oluşumlarını hızlandırdığına dikkati çekti. Karatay’ın da bu riskle karşı karşıya olduğunu vurgulayan Kılca, proje kapsamında obrukların dinamik modellemesinin yapılacağını belirterek, “Obrukların ne zaman ve nerede oluşacağını kesin olarak öngörmek mümkün değil ancak riskli bölgelerin belirlenmesi açısından çok önemli bir adım atıyoruz. Proje sonunda Karatay’ın obruk risk haritasını oluşturmayı hedefliyoruz.” dedi.
“PROJE SADECE OBRUKLARI DEĞİL, SU YÖNETİMİNİ DE ELE ALIYOR”
Konya Teknik Üniversitesi Obruk Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Fetullah Arık ise projenin yalnızca obrukları değil, kuraklık ve su yönetimini bir bütün olarak ele aldığını ifade etti. Yanlış sulama uygulamalarının yer altı sularını hızla azalttığını belirten Arık, projenin iklim değişikliğine uyum odaklı bir çalışma olduğunu söyledi.
YÜZEY DEFORMASYONLARI UZAKTAN İZLENECEK
Arık, sahaya kurulacak veri istasyonları ve uydu verileriyle yüzey deformasyonlarının uzaktan izleneceğini belirterek, bu gözlemlerin kesin obruk oluşumu anlamına gelmediğini ancak potansiyel risklerin erken tespitine imkân sağladığını dile getirdi. Yer altı suyu seviyelerinin yılda iki kez, yağışlı ve kurak dönemlerin sonunda izleneceğini aktardı.
KONYA HAVZASI’NA YAYGINLAŞTIRILMASI HEDEFLENİYOR
İki yıl sürecek projenin pilot uygulama niteliği taşıdığını belirten Arık, sistemin başarılı olması halinde Konya Havzası’nın tamamına ve benzer risk taşıyan diğer bölgelere yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini ifade etti. Projenin uzun vadede su tasarrufunu artırması ve obruk risklerini azaltması amaçlanıyor.
Kaynak: AA
