ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşta diplomasi trafiği hızlandı. Pakistanlı üst düzey kaynaklar, ABD ile İran arasında yürütülen temaslarda önümüzdeki 48 saat içinde kritik bir adım beklendiğini duyurdu.
İRAN TAZMİNAT İSTİYOR
Pakistanlı kaynaklar, İran’ın müzakerelerde temel pozisyonunu koruduğunu belirtti. Kaynaklar, “İran, füze kapasitesinin sınırlandırılmasını kabul etmiyor ve tazminat talep ediyor. Müzakereler için 48 saat içinde önemli bir gelişme bekleniyor” ifadelerini kullandı.
ARABULUCULUK TRAFİĞİ YOĞUNLAŞTI
Türkiye, Mısır ve Pakistan’ın arabuluculuk girişimleriyle tarafları aynı masaya oturtmak için diplomatik çabaların arttığı bildirildi. ABD ve İsrail basınında yer alan iddialara göre, tarafların Pakistan’ın arabuluculuğunda doğrudan görüşme yapma ihtimali de değerlendiriliyor.
ABD GEÇİCİ ATEŞKESLE ZEMİN OLUŞTURMAK İSTİYOR
ABD yönetiminin, bir ay sürecek geçici ateşkesle birlikte daha kapsamlı bir anlaşma için müzakere sürecini başlatmayı amaçladığı ifade edildi. Bu kapsamda tarafların 15 maddelik bir taslak üzerinde görüşmesi planlanıyor.
15 MADDELİK TASLAKTA DİKKAT ÇEKEN BAŞLIKLAR
İddialara göre tarafların üzerinde görüşeceği 15 maddelik taslak anlaşmada şu başlıklar bulunuyor:
1- Yaptırımların yeniden devreye alınması tehdidinin kaldırılması
2- İran’ın mevcut nükleer kapasitesinin tamamen ortadan kaldırılması
3- İran’ın nükleer silah arayışında olmayacağına dair taahhüt vermesi
4- İran topraklarında nükleer zenginleştirme faaliyetlerinin yasaklanması
5- Zenginleştirilmiş uranyumun Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na devredilmesi
6- Natanz, İsfahan ve Fordow’daki nükleer tesislerin devre dışı bırakılması
7- UAEA’ya tam erişim izni verilmesi
8- İran’ın bölgedeki vekil güç stratejisinden vazgeçmesi
9- Milis gruplara finansman ve silah desteğinin kesilmesi
10- Hürmüz Boğazı’nın açık tutulması
11- Balistik füze programına ilişkin kararın ertelenmesi
12- Balistik füzelerin yalnızca savunma amaçlı kullanılması
13- İran’a yönelik yaptırımların kaldırılması
14- Buşehr’de sivil nükleer programın desteklenmesi
15- Yaptırımların yeniden uygulanmasına ilişkin otomatik mekanizmanın iptal edilmesi
RESMİ DOĞRULAMA GELMEDİ
Söz konusu taslak anlaşmaya ilişkin ABD, İran ya da diğer resmi makamlardan henüz doğrulama yapılmadı. Ancak diplomatik kaynaklar, taraflar arasında temasların yakın dönemde somutlaşabileceğine işaret ediyor.
BÖLGEDE GERİLİM DEVAM EDİYOR
İsrail ve ABD’nin 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırılar sonrası bölgede gerilim tırmanmıştı. İran ise ABD üslerinin bulunduğu bazı ülkelere yönelik saldırılarla karşılık vermişti.
Uzmanlara göre önümüzdeki 48 saat, çatışmaların seyrini değiştirebilecek kritik bir dönem olabilir. Tarafların müzakere masasına oturması halinde, bölgesel gerilimin düşmesi ve küresel dengelerin yeniden şekillenmesi gündeme gelebilir.
