Türkiye Halkla İlişkiler Derneği (TÜHİD), Antalya’daki COP31’de imzaya açtığı Sorumlu İklim İletişimi Manifestosu’nda “yeşil aklama” riskine dikkat çekti. Yeşil aklama (greenwashing), bir şirketin yanıltıcı açıklamalarla ürünlerini, hizmetlerini veya faaliyetlerini gerçekte olduğundan daha çevre dostu göstermesi olarak tanımlanıyor. İklim adaletini de kapsayan 12 gönüllü taahhüdün yer aldığı manifesto, iletişimcileri şirketlerin çevre beyanlarını değerlendiriyor. Manifesto, “Şirket ne söz verdi?”, “Bugüne kadar ne yaptı?” ve “Sonucu nasıl ölçtü?” sorularına yanıt aramaya çağırıyor.
ŞİRKETLER İKLİM HEDEFLERİNİ NASIL AÇIKLAMALI?
TÜHİD, manifestoda şirketlerin çevreyle ilgili açıklamalarında yanıltıcı ifadelere dikkat çekti. Manifestoda yazanlara göre, bir projede elde edilen sonucu şirketin tüm faaliyetlerine genellemek kamuoyunu yanıltabiliyor. Henüz ulaşılamayan bir hedefi gerçekleşmiş gibi duyurmak veya karbon kredisi alımını şirketin kendi emisyonlarında azalma olarak göstermek de bu kapsamda değerlendiriliyor.
Manifestoda, şirketlerin iklim hedeflerini duyururken bütçelerini ve uygulama takvimlerini açıklamaları istendi. Metinde ayrıca, her hedeften kimin sorumlu olduğunun belirtilmesi gerektiği vurgulandı. Şirketlerden, sonuçları paylaşırken ilerlemeyi nasıl ölçtüklerini ve hangi hedeflerin gerisinde kaldıklarını da açıklamaları istendi.
İLETİŞİMCİYE KARAR AŞAMASINDA SÖZ HAKKI
TÜHİD, iletişim sorumlularının önemli kararlar alınırken sürece katılabilmesini ve yanıltıcı buldukları bir çevre beyanına ilişkin etik itirazlarını üst yönetime taşıyabilmesini savunuyor. İmzacılar, iklimle ilgili bilgileri güncel ve doğrulanabilir kaynaklara dayandırmayı, yanlış bilgileri düzeltmeyi ve yapay zekâyla hazırlanan içerikleri yayımlamadan önce insan denetiminden geçirmeyi taahhüt ediyor.
BİR KAMPANYANIN BAŞARISI NASIL ÖLÇÜLECEK?
TÜHİD, bir iklim kampanyasının kaç kişiye ulaştığıyla insanların davranışında yarattığı değişimin ayrı ayrı ölçülmesini öneriyor. Örneğin bir içeriğin geniş kitlelerce görülmesi, tek başına enerji tasarrufu sağlandığını göstermiyor. Manifesto, iletişim çalışmalarına çevresel fayda atfedilirken bu bağlantının kanıtlanmasını istiyor.
İLK İMZA ANTALYA’DA ATILDI
Manifesto, “Söylemden Eyleme: Sorumlu İklim İletişimi” panelinde tanıtıldı. Oturumu yöneten TÜHİD Yönetim Kurulu Başkanı İpek Özgüden Özen, ilk imzayı derneğin yönetim kurulu adına attı.
Panelde Yapı Kredi Kurumsal İletişim Direktörü Arda Öztaşkın, NB Ekonomi Gazetesi Koordinatörü ve Sürdürülebilirlik Editörü Didem Eryar Ünlü, Başkent Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. G. Senem Gençtürk Hızal ve Yuvam Dünya Proje ve İletişim Koordinatörü Deren Emiral yer aldı. Oturumda çevresel iddiaların nasıl doğrulanabileceği, iklim okuryazarlığı ve sivil toplumun rolü ele alındı.
İMZA NE ANLAMA GELİYOR?
İletişim profesyonellerine, akademisyenlere ve sektör paydaşlarına açılan manifesto, imzacının kendi mesleki kararları için verdiği gönüllü bir taahhüt olmayı hedefliyor. İmza, kişinin işvereni veya müşterileri adına yükümlülük doğurmuyor. Bir kurumun, ürünün ya da hizmetin çevresel performansına ilişkin TÜHİD onayı anlamına da gelmiyor.
TÜHİD, ilkelerin uygulamada nasıl izleneceğini açıklayan Sorumlu İklim İletişimi Politikası ile bilgi doğrulama, meslek etiği, yeşil aklama ve etki ölçümü gibi konuları işleyen 15 modüllük bir rehberi de erişime açtı. Manifestonun hazırlanmasında Global Alliance’ın Roma Yeşil İletişim Sorumluluğu Bildirgesi ile Uluslararası Halkla İlişkiler Derneğinin (IPRA) İklim Değişikliği İletişimi Rehberi esas alındı.