Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) eylül ayında art arda açıkladığı veriler, ekonomide beklentilerin bazı alanlarda güçlendiğini ancak üretim maliyetlerindeki baskının sürdüğünü ortaya koydu. Tüketici güveni 91,9'a, perakende ticarette gelecek üç aylık satış beklentisi 128,0'a çıkarken inşaat güveni 83,0'da kaldı. Yurt dışına satılan yerli ürünlerin üretici fiyatlarındaki yıllık artış ise ağustosta yüzde 32,60 oldu.
TÜİK'in 22–29 Eylül 2026 tarihleri arasında yayımladığı verilere göre, tüketici ve perakende ticaret tarafında beklentiler güçlendi. Buna karşılık inşaatta güven düşük kaldığıı ve üretici maliyetlerinde yüksek fiyat artışlar yaşandı.
ÜÇ TEMEL GÖSTERGE: 91,9-111,3-83,0
TÜİK'in 22 Eylül 2026'da yayımladığı Tüketici Güven Endeksi'ne göre tüketici güveni eylülde 91,9 oldu. Ağustos ayında 90,8 olan endeks bir ayda yüzde 1,3 arttı. Ancak 100'ün altında kalmaya devam etti. TÜİK metodolojisinde 100'ün altındaki değerler tüketici güveninde kötümser duruma işaret ediyor.
Buna karşın 24 Eylül 2026'da yayımlanan sektör güven endeksleri daha farklı bir tablo ortaya koydu.
Perakende ticaret güven endeksi eylülde 111,3'e yükseldi. Bir önceki ay 110,1 olan endeksteki aylık artış yüzde 1,1 oldu.
İnşaat sektörü güven endeksi ise 83,0 seviyesinde kaldı. Ağustosta 83,1 olan endeks yüzde 0,2 geriledi.
Hizmet sektöründe güven endeksi ise değişmeyerek 111,9 oldu.
Bu üç veri yan yana konulduğunda eylül ayında sektörler arasında belirgin bir ayrışma görüldü.
Perakende 111,3 ile 100 eşiğinin üzerinde çıkarken, tüketici 91,9 ile altında, inşaat ise 83,0 ile çok daha aşağıda kaldı.
PERAKENDEDE ASIL DİKKAT ÇEKEN RAKAM: 128,0
Perakende ticaretteki genel güven endeksinden daha dikkat çekici veri, işletmelerin önümüzdeki üç aya ilişkin beklentisinde ortaya çıktı.
TÜİK verilerine göre perakende ticarette gelecek üç aylık dönemde iş hacmi ve satış beklentisi eylülde 128,0 oldu. Bu gösterge ağustosta 123,6 seviyesindeydi. Bir ayda yüzde 3,5 yükseldi.
Böylece perakende sektörünün gelecek üç aya ilişkin satış beklentisi, sektörün genel güven endeksinin de belirgin biçimde üzerine çıktı.
Tüketici tarafında da benzer bir hareketin daha sınırlı biçimde görüldüğü gözlendi.
Gelecek 12 aylık dönemde dayanıklı tüketim mallarına harcama yapma düşüncesi eylülde 108,8 oldu. Ağustosta 105,1 olan bu gösterge yüzde 3,6 arttı. Buna karşılık gelecek 12 aylık dönemde genel ekonomik durum beklentisi 89,8'de kaldı.
Başka bir ifadeyle, tüketicinin genel ekonomiye bakışı hâlâ 100 eşiğinin altında olmasına rağmen belirli tüketim harcamalarına ilişkin eğilim güçlenmiş durumda.
İNŞAATTA FARKLI TABLO
Ekonominin önemli sektörlerinden inşaatta ise eylül ayında güven endeksi 83,0 oldu. Sektörde alınan kayıtlı siparişlerin mevcut düzeyi 78,9'dan 80,4'e yükseldi. Ancak gelecek üç aylık dönemde toplam çalışan sayısı beklentisi 87,3'ten 85,5'e geriledi.
Dolayısıyla inşaat sektöründe mevcut sipariş göstergesinde sınırlı bir iyileşme görülürken, istihdam beklentisinde ters yönde hareket yaşandı.
BEKLENTİLERİN KARŞISINDA MALİYET BASKISI
TÜİK'in 21 Eylül 2026'da yayımladığı Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi ise ekonominin başka bir yüzünü gösterdi. Ağustos 2026'da YD-ÜFE yıllık bazda yüzde 32,60 arttı. Aylık artış ise yüzde 3,61 oldu.
İmalat ürünlerinde yıllık artış yüzde 32,41 olarak gerçekleşti.
Ana sanayi gruplarında en yüksek yıllık artış ise enerjide görüldü: yüzde 106,24. Ara mallarında yıllık artış yüzde 32,39, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 31,62, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 31,35 ve sermaye mallarında yüzde 20,59 oldu.
TARIMDA GİRDİ MALİYETİ DE YÜKSEK
Tarım tarafında da benzer bir maliyet baskısı bulunuyor. TÜİK'in 21 Eylül 2026'da yayımladığı Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi'ne göre Tarım-GFE, Temmuz 2026'da yıllık yüzde 27,62 arttı.
Tarımda kullanılan mal ve hizmetlerde yıllık artış yüzde 28,82 olurken, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerde artış yüzde 20,53 olarak gerçekleşti.
Alt gruplar içinde yıllık artışın en yüksek olduğu alan ise yüzde 33,07 ile gübre ve toprak geliştiriciler oldu.
FİNANS SEKTÖRÜNDEKİ ÖLÇEK DE BÜYÜDÜ
TÜİK'in 25 Eylül 2026'da yayımladığı Mali Aracı Kuruluş İstatistikleri – 2025 verisi ise ekonominin finansal tarafındaki ölçeği ortaya koydu. 2025 yılında mali aracı kuruluşlar sektöründe 22 bin 113 girişim faaliyet gösterdi.
Sektörde faktör maliyetiyle katma değer 2 trilyon 993 milyar TL, üretim değeri ise 4 trilyon 610 milyar TL oldu.
Bir önceki yıla göre katma değer yüzde 70,9, üretim değeri yüzde 61,2 arttı.
