Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre tarım ürünleri üretici fiyatları eylül ayında yüzde 1,99 gerilerken, yıllık artış yüzde 12,93'e düştü. Ancak üretici fiyatlarındaki gerileme, vatandaşın market ve pazar alışverişine aynı ölçüde yansımıyor.
Manşet Haber'e değerlendirmelerde bulunan Tüketici Dernekleri Konfederasyonu (TÜKONFED) Bankacılık Komisyonu Başkanı Hüseyin Ölmez, çiftçinin artan üretim maliyetleri karşısında gelir kaybı yaşadığına dikkat çekerek, tarımda kalıcı çözüm için yeni bir kooperatifçilik ve finansman modeli önerdi. Ölmez, tarım sektöründe yaşanan sorunların yalnızca fiyat hareketleriyle açıklanamayacağını belirtti.
ÜRETİCİ FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞ ÇİFTÇİNİN KAZANCINI BASKILIYOR
Ölmez, üretici fiyatlarındaki gerilemenin çiftçinin gelirine etkisini değerlendirdi. Üretim maliyetleri ile satış fiyatları arasındaki farkın önemine dikkat çeken Ölmez, çiftçinin mazot, gübre, tohum, ilaç, elektrik, sulama, işçilik ve finansman giderlerini ürününü satmadan aylar önce karşılamak zorunda kaldığını söyledi. Ölmez, hasat döneminde satış fiyatlarının düşmesinin üreticinin ekonomik durumunu zorlaştırabileceğini kaydetti.
Ölmez, "Çiftçi üretim döneminde yüksek maliyetlerle karşılaşırken hasat döneminde ürününü daha düşük fiyatla satmak zorunda kalıyorsa, bu durum maliyetlerin azaldığını değil, üreticinin gelirinin baskı altında olduğunu gösterir" ifadelerini kullandı.
“TARIMSAL GİRDİ MALİYETLERİ ÜRETİCİ FİYATLARINDAN DAHA HIZLI ARTTI”
Tarım sektöründeki maliyet baskısına değinen TÜKONFED Bankacılık Komisyonu Başkanı Hüseyin Ölmez, üretim giderleri ile satış fiyatları arasındaki dengesizliğin çiftçinin gelirini olumsuz etkilediğini belirtti.
Ölmez, şu ifadeleri kullandı:
"Öncelikle TÜİK'in açıkladığı yüzde 12,93'lük yıllık üretici fiyat artışının, çiftçinin kâr oranı olmadığını belirtmek istiyorum. Daha da önemlisi, tarım ürünleri üretici fiyatlarının artış hızı ile üretim girdilerinin fiyat artış hızının birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir." Tarımsal girdi maliyetlerindeki artışa ilişkin verileri de paylaşan Ölmez, TÜİK'in Temmuz 2026 verilerine göre tarımsal girdi fiyatları yıllık yüzde 27,62, gübre ve toprak geliştiricilerin fiyatları ise yüzde 33,07 arttığına dikkat çekti. Ölmez, “Buna karşılık Eylül 2026'da tarımsal üretici fiyatlarının yıllık artışı yüzde 12,93'tür. Bu veriler farklı aylara ait olmakla birlikte maliyet ve satış fiyatları arasındaki baskıya dikkat çekmektedir." diye konuştu.
ÜRETİCİ KAZANAMIYOR, TÜKETİCİ AYNI ÜRÜNÜ PAHALIYA ALIYOR
Ölmez, üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkının nedenlerini değerlendirdi. Plansız üretim, finansman sorunları ve pazarlama sistemindeki aksaklıkların bu farkı artırdığını anlatan Ölmez, şunları ifade etti: "Üretici ürününü çoğu zaman maliyetlerini karşılayacak fiyatı belirleyemeden satarken tüketici aynı ürünü yüksek fiyatla satın almak zorunda kalmaktadır. Burada önemli bir çelişki vardır. Üretici sattığı üründen yeterince kazanamıyor, tüketici ise aynı ürünü satın almakta zorlanıyor."
TARIMDA YENİ FİNANSMAN VE KOOPERATİFÇİLİK MODELİ ÖNERİSİ
TÜKONFED Bankacılık Komisyonu Başkanı Hüseyin Ölmez, üretici fiyatlarındaki düşüşün market ve pazar fiyatlarına doğrudan yansımadığını belirterek durumun temelinde üretim planlaması, finansman ve pazarlama sorunlarının bulunduğunu söyledi. Çözüm için üretici ve tüketici kooperatiflerinin doğrudan iş birliği yapmasını öneren Ölmez, tarımsal kredilerin üretim maliyetlerine ve hasat dönemlerine uygun düzenlenmesi gerektiğini vurguladı.
Ölmez, "Çiftçinin daha fazla kazanması için vatandaşın daha fazla ödemesi gerekmez. Üretenin de tüketenin de kazandığı bir ekonomik düzen mümkündür" ifadelerini kullandı.
