Küresel petrol fiyatlarında yaşanan sert yükselişin ardından akaryakıt fiyatlarına ilişkin yeni tedbirler yeniden gündeme geldi. Bu kapsamda bir süredir uygulanmayan eşel mobil sistemi, ekonomi yönetiminin yeniden değerlendirdiği başlıklar arasına girdi.
PETROLDEKİ ARTIŞ SONRASI EŞEL MOBİL YENİDEN MASADA
Uluslararası petrol fiyatlarında son dönemde yaşanan hızlı yükseliş, akaryakıt fiyatları üzerinden enflasyon baskısını artırırken, hükümet cephesinde fiyat artışlarının tüketiciye yansımaması için yeni bir adım hazırlığı başladı. Edinilen bilgilere göre, eşel mobil sisteminin yeniden devreye alınması seçeneği gündemde.
BAKANLIK ETKİ ANALİZİ ÇALIŞMASI BAŞLATTI
Hazine ve Maliye Bakanlığı, eşel mobil sisteminin yeniden uygulanmasına ilişkin etki analizi çalışması başlattı. Çalışmada, petrol fiyatlarındaki artışın bütçeye, vergi gelirlerine ve enflasyon görünümüne olası etkileri değerlendiriliyor. Analiz sonuçlarına göre nihai kararın verilmesi bekleniyor.
Sistem devreye alınması halinde, akaryakıttaki fiyat artışlarının Özel Tüketim Vergisi’nden (ÖTV) karşılanması ve zamların pompa fiyatlarına yansıtılmaması öngörülüyor. Bu durumda devlet, vergi gelirinden feragat ederek fiyat artışlarını sınırlamış olacak.
FİNANSAL İSTİKRAR KOMİTESİ’NDEN “TEDBİRLER HAZIR” MESAJI
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında toplanan Finansal İstikrar Komitesi (FİK) toplantısının ardından yapılan açıklamada, piyasaların sağlıklı işleyişinin korunması ve savaş kaynaklı olası negatif etkilerin sınırlandırılması için tüm tedbirlerin hazır olduğu vurgulanmıştı.
Açıklamada, Türkiye ekonomisinin güçlenen makro temelleri, artan rezervler ve sıkı politika duruşu sayesinde dışsal şoklara karşı daha dirençli olduğu değerlendirilirken, gerektiğinde ilave önlemlerin kararlılıkla devreye alınacağı belirtilmişti.
EŞEL MOBİL SİSTEMİ NASIL ÇALIŞIYOR?
Eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarındaki dönemsel artışların enflasyonist etkilerini azaltmak amacıyla uygulanan bir mekanizma olarak biliniyor. Uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurundaki yükseliş nedeniyle oluşacak fiyat artışları, ÖTV indirimiyle dengeleniyor.
Örneğin:
-
Motorin fiyatında küresel nedenlerle 20 kuruşluk bir artış oluştuğunda,
-
ÖTV aynı tutarda düşürülerek pompa satış fiyatı sabit tutuluyor.
Fiyatların gerilediği dönemlerde ise ÖTV yeniden artırılarak vazgeçilen vergi gelirinin telafi edilmesi hedefleniyor.
AMAÇ: TÜKETİCİYİ VE DEZENFLASYON SÜRECİNİ KORUMAK
Bu sistemle birlikte Hazine ve Maliye Bakanlığı, akaryakıt kaynaklı fiyat artışlarının tüketiciye yansımasını sınırlamayı ve dezenflasyon sürecini desteklemeyi amaçlıyor. Özellikle enerji fiyatlarının enflasyon üzerindeki dolaylı etkilerinin kontrol altına alınması hedefleniyor.
EŞEL MOBİL 2021’DE KALDIRILMIŞTI
Türkiye’de eşel mobil uygulaması, 2021 yılının son çeyreğinde döviz kurunda yaşanan sert yükselişler nedeniyle sürdürülemez hale gelmiş ve akaryakıt ürünlerinde kaldırılmıştı. Mevcut koşullarda sistemin yeniden devreye alınıp alınmayacağı, yürütülen analizlerin ardından netleşecek.
Kaynak: Haber Merkezi
