Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) bulunan kişilerde mide ve bağırsak sorunlarının daha sık görüldüğü belirlendi. 1,9 milyondan fazla kişiyi kapsayan araştırmada, DEHB’li bireylerde bu sorunların görülme olasılığının yüzde 48 daha yüksek olduğu ortaya çıktı.
23 ÇALIŞMANIN SONUÇLARI İNCELENDİ
Araştırmacılar, DEHB ile mide-bağırsak sorunları arasındaki ilişkiyi incelemek için 9 binden fazla kaydı taradı. Yapılan değerlendirme sonucunda 23 çalışmanın verileri kapsamlı derlemeye dâhil edildi.
Toplam 1,9 milyondan fazla kişiye ait verilerin incelendiği araştırmada, DEHB’li bireylerin çeşitli mide-bağırsak sorunları yaşama olasılığının daha yüksek olduğu belirlendi.
BAĞIRSAK SORUNLARI YÜZDE 48 DAHA FAZLA
Araştırmaya göre DEHB’li kişilerde mide-bağırsak belirtisi görülme olasılığı yüzde 48 daha yüksek çıktı. İrritabl bağırsak sendromu, kabızlık, karın ağrısı, ishal, hazımsızlık ve enkoprezis incelenen rahatsızlıklar arasında yer aldı.
DEHB’li bireylerde kabızlık riskinin yaklaşık iki katına çıktığı tespit edildi. Dışkı kontrolünün kaybedilmesi olarak tanımlanan enkoprezis riskinin ise dört kattan fazla olduğu kaydedildi. Çalışmanın ortak yazarlarından Sarah Blake, “Ele aldığımız neredeyse her bağırsak semptomu DEHB ile ilişkili görünüyordu” dedi. Blake, bu belirtilerin günlük yaşamı etkileyebildiğini ancak yalnızca DEHB’ye odaklanıldığında gözden kaçabildiğini söyledi.
SONUÇLAR NEDENSELLİK GÖSTERMİYOR
Araştırmacılar, sonuçların DEHB’nin doğrudan sindirim sorunlarına neden olduğunu göstermediğini vurguladı. Bağlantının arkasında davranışsal, biyolojik ve tedaviyle ilişkili birden fazla etken bulunabileceği belirtildi. Duygusal düzensizlik, strese karşı hassasiyet, düzensiz beslenme, öğün atlama ve tıkınırcasına yeme davranışlarının bağırsak belirtilerini etkileyebileceği değerlendirildi. Yiyeceklerin dokusuna ve kokusuna yönelik hassasiyetlerin de seçici ve lif bakımından yetersiz beslenmeye yol açabileceği aktarıldı.
İLAÇLAR VE UYKU DÜZENİ ETKİLİ OLABİLİR
İç bedensel sinyalleri fark etme becerisi olarak tanımlanan interosepsiyondaki farklılıkların, tuvalet ihtiyacının geç algılanmasına neden olabileceği ifade edildi. Bu durumun kabızlık ve enkoprezisle bağlantılı olabileceği bildirildi. Metilfenidat gibi uyarıcı ilaçların iştah azalması, bulantı, karın ağrısı ve kabızlık gibi yan etkilere yol açabildiği kaydedildi. DEHB’li kişilerde görülebilen uyku bozukluklarının da bağırsak hareketlerini ve duyarlılığını etkileyebileceği aktarıldı.
BAĞIRSAK VE BEYİN BAĞLANTISI ARAŞTIRILIYOR
Araştırmacılar, olası biyolojik etkenlerden biri olarak bağırsak mikrobiyomuna işaret etti. Önceki çalışmalarda DEHB’li yetişkinler ile nörotipik kişiler arasında bağırsak mikrobiyal yapısı bakımından farklılıklar bulunduğu belirtildi. Mikrobiyomdaki değişimlerin iltihabı ve bağırsak ile beyin arasındaki iletişimi etkileyebileceği değerlendirildi. Genetik faktörlerin de bu bağlantıda rol oynayabileceği ifade edildi.
