Tarihte “kralların hastalığı” olarak anılan gut, dünya genelinde yeniden gündemde. New York Post'un 16 Kasım'da yayımladığı haberde, hastalığın yaygınlaşmasına ve günlük yaşamı zorlaştıran belirtilerine dikkat çekildi. The Lancet Rheumatology dergisinde yayımlanan araştırmaya göre gut hastalığının yaşa göre standartlaştırılmış görülme sıklığı, 1990-2020 yılları arasında yüzde 22,5 arttı.
DÜNYADA 55,8 MİLYON KİŞİYİ ETKİLİYOR
Küresel Hastalık Yükü Araştırması kapsamında hazırlanan çalışmada, 2020 yılında dünya genelinde yaklaşık 55,8 milyon kişinin gut hastası olduğu hesaplandı.
Araştırmacılar, bu sayının 2050 yılına kadar 95,8 milyona ulaşabileceğini öngörüyor. Artışta özellikle nüfusun büyümesi ve yaşlanmasının etkili olması bekleniyor. Çalışmaya göre gut hastalığının görülme sıklığı erkeklerde kadınlara kıyasla yaklaşık 3,3 kat daha yüksek.
NEDEN KRALLARIN HASTALIĞI DENİYOR?
Gut, geçmişte özellikle kırmızı et ve alkol tüketiminin fazla olduğu varlıklı kesimlerle ilişkilendirildiği için “kralların hastalığı” olarak adlandırılıyordu.
Günümüzde ise hastalığın yalnızca beslenmeyle bağlantılı olmadığı biliniyor. Genetik yatkınlık, obezite, böbrek fonksiyonlarındaki bozukluklar ve bazı kronik hastalıklar da gut riskini artırabiliyor. Hastalık, vücutta biriken ürik asidin eklemlerde kristaller oluşturmasıyla ortaya çıkıyor.
GECE BAŞLAYAN ŞİDDETLİ AĞRIYA DİKKAT
Gut hastalığının en belirgin özelliği, çoğunlukla gece saatlerinde aniden başlayan şiddetli eklem ağrısı. Özellikle ayak başparmağında görülen ağrıya şişlik, kızarıklık ve sıcaklık artışı eşlik edebiliyor. Hastalık diz, ayak bileği, el ve el bileği gibi farklı eklemleri de etkileyebiliyor.
Atakların ardından belirtiler hafifleyebilse de tedavi edilmeyen hastalarda zamanla kalıcı eklem hasarı ve böbrek taşı gibi sorunlar gelişebiliyor.
BESLENME VE YAŞAM TARZI ETKİLİ
Kırmızı et, bazı deniz ürünleri, alkol ve şekerli içeceklerin fazla tüketilmesi gut riskini artırabilen etkenler arasında gösteriliyor. Susuz kalmak, aşırı yemek tüketimi ve bazı ilaçlar da gut ataklarını tetikleyebiliyor.
Hastalığın kontrolünde ilaç tedavisinin yanı sıra sağlıklı kilonun korunması, yeterli sıvı tüketimi ve uygun beslenme alışkanlıkları önem taşıyor.
Araştırmacılar, gut hastalığının artan küresel yükünü azaltmak için risk faktörlerinin kontrol altına alınması ve tedaviye erişimin güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.