Nöroloji Uzmanı Dr. İsmet Üstün, şeker tüketimini azaltmak isteyenlerin sağlıklı alternatif olarak yöneldiği yapay tatlandırıcıların yalnızca bağırsak florasını bozmakla kalmadığını, beynin koruyucu bariyerini etkileyerek unutkanlık ve Alzheimer riskini artırabileceğini belirtti.
Son yıllarda şeker yerine tercih edilen yapay tatlandırıcıların sadece çay ve kahvede değil, birçok hazır gıdada da yaygın şekilde kullanılmaya başlandığını ifade eden Üstün, bu maddelerin kontrolsüz tüketiminin beyin sağlığı üzerinde ciddi etkiler oluşturabileceğini söyledi.
İLK OLARAK DİYABET HASTALARI İÇİN GELİŞTİRİLDİ
Yapay tatlandırıcıların başlangıçta şeker hastaları için geliştirildiğini belirten Üstün, bu ürünlerin kan şekerini yükseltmeden içecekleri tatlandırmak amacıyla kullanıldığını ifade etti. Besin endüstrisindeki gelişmelerle birlikte bu maddelerin artık çok sayıda hazır gıdada yer aldığını aktaran Üstün, günlük hayatta en sık karşılaşılan yapay tatlandırıcılar arasında aspartam, sukraloz, eritritol ve sakkarin bulunduğunu söyledi.
Üstün, bu maddelerin yalnızca tat vermekle kalmadığını, aynı zamanda koruyucu özellikleri sayesinde ürünlerin raf ömrünü de uzattığını belirtti.
BAĞIRSAK FLORASINI BOZABİLİR
Yapay tatlandırıcıların en önemli etkilerinden birinin bağırsak sistemi üzerinde görüldüğünü ifade eden Üstün, mide ve bağırsakların faydalı bakterilerle dengeli şekilde çalıştığını söyledi. Üstün, “Yapay tatlandırıcılar aşırı tüketildiğinde bağırsak florasındaki denge bozulur. Disbiyoz dediğimiz durumda faydalı bakteriler azalırken zararlı bakteriler artar” dedi.
Bu durumun vücutta iltihaplanmaya yol açabileceğini belirten Üstün, iltihap artışının serbest radikallerin ve toksik maddelerin yükselmesine neden olabileceğini ifade etti.
BEYİN BARİYERİNİ ETKİLEYEBİLİR
Normal koşullarda vücuttaki iltihabın beyne kolayca ulaşmadığını belirten Üstün, kan-beyin bariyerinin beyni koruyan önemli bir savunma mekanizması olduğunu söyledi. Üstün, yapay tatlandırıcıların yol açtığı toksik maddelerin zamanla bu bariyerin geçirgenliğini artırabileceğini belirterek şunları kaydetti:
“Beyin bariyeri zarar gördüğünde vücuttaki iltihaplı süreç beyne de yansıyabilir. Bu durum düşünme hızının yavaşlaması, konsantrasyon bozukluğu ve unutkanlık gibi sorunlara yol açabilir. Süreç ilerlediğinde demans ve Alzheimer gibi hastalıkların gelişmesine zemin hazırlayabilir.”
MİGREN VE KRONİK BAŞ AĞRILARINI TETİKLEYEBİLİR
Yapay tatlandırıcı tüketiminin bazı kişilerde migren ve kronik baş ağrılarını da tetikleyebileceğini belirten Üstün, özellikle hazır gıdaların yoğun tüketildiği günümüzde etiket okuma alışkanlığının önem kazandığını söyledi.
