Demokrasi ve Atılım Partisi (DEVA Partisi) Genel Başkanı Ali Babacan, Süleymaniye'de “Farklı Bakış Açıları, Tek Misyon” temasıyla gerçekleştirilen Slemani Stratejik Forumu'na katıldı.
Al Jazeera'dan Robin Guy Matheson'ın moderatörlüğündeki söyleşide Babacan, bölgesel çatışmaları, ülkeler arasındaki güven ilişkilerini, diplomatik çözüm yollarını ve ekonomik iş birliğini değerlendirdi.
Bölge halklarının sorunlarını kendi dinamikleriyle çözmesi gerektiğini belirten Babacan, Türkler, Kürtler, Araplar ve İranlıların ortak değerler etrafında buluşmasının önemine dikkat çekti.
Dışarıdan gelen aktörlerin zamanla bölgeden ayrılabileceğini ifade eden Babacan, bölge ülkelerinin kendi sorunlarına kalıcı çözümler üretmesi gerektiğini söyledi.
“ZOR OLAN SAVAŞI DURDURMAK VE BARIŞI KORUMAK”
Savaşların başlamasının kolay, sona erdirilmesinin ise çok daha zor olduğunu vurgulayan Babacan, diplomatik çabaların artırılması gerektiğini belirtti.
Babacan, “Bir füze gönderirsiniz ve savaş başlar. Zor olan, savaşı durdurmak ve barışı korumaktır. Bizim de bu zor olanı başarmak için çalışmamız gerekiyor” dedi.
ÜLKELERE UZUN VADELİ ANLAŞMA ÇAĞRISI
Ülkeler arasındaki sorunların yalnızca görüşmelerle çözülemeyeceğini belirten Babacan, diplomatik temasların yazılı anlaşmalarla desteklenmesi gerektiğini ifade etti.
Yönetim değişikliklerinin uluslararası ilişkileri olumsuz etkileyebildiğini söyleyen Babacan, bazı liderlerin iç politikadaki desteğini korumak amacıyla dış tehditleri öne çıkarabildiğini savundu.
Babacan, “Bazen liderler iç siyasi meseleler nedeniyle dışarıda düşman aramayı tercih ediyor çünkü içerideki kamuoyunun desteğini ancak dış tehditler ve düşmanlar üzerinden koruyabileceklerini düşünüyorlar. Buna izin vermemeliyiz” ifadelerini kullandı.
İyi ilişkilerin sürdürülebilmesi için uzun vadeli mutabakatların ve kurumsal mekanizmaların oluşturulması gerektiğini kaydetti.
“AZINLIKLARIN HAKLARI PAZARLIK KONUSU YAPILAMAZ”
Babacan, bölgenin doğal kaynaklar bakımından zengin olmasına rağmen iç çatışmalar nedeniyle ekonomik ve toplumsal potansiyelini yeterince değerlendiremediğini söyledi.
İyi yönetişim, insan hakları ve özgürlüklerin öncelikli olması gerektiğini belirten Babacan, demokrasinin yalnızca seçim kazanmaktan ibaret olmadığını vurguladı.
Seçimleri kaybedenlerin ve azınlıkta kalanların da hukuk güvencesi altında olması gerektiğini ifade eden Babacan, şunları söyledi:
“İnsan hakları ve özgürlükler söz konusu olduğunda azınlıkların hakları oylamaya sunulamaz, pazarlık konusu yapılamaz. Çünkü burada insan olmaktan, insan onurundan ve insanın sahip olduğu temel hak ve özgürlüklerden söz ediyoruz”
“KÖTÜMSER OLMAK SORUMLULUK ALMAKTAN KAÇMAKTIR”
Diplomasinin siyasi çekişmelerden bağımsız yürütülmesi gerektiğini belirten Babacan, diplomatların sonuç odaklı hareket etmesinin önemine değindi.
Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb'ın iki yıl önce yaptığı bir konuşmada kullandığı “Kötümser olmak sorumsuzluktur” sözünü hatırlatan Babacan, barış için umudun korunması gerektiğini söyledi.
Babacan, “Kötümser olmak, sorumluluk almaktan kaçmaktır. Bence bu, günümüz açısından son derece önemli bir yaklaşım. Umutlu olmak zorundayız. Çünkü siyasetçiler olarak, ülkeleri ve hükümetleri yöneten insanlar olarak sorumluluk taşımak zorundayız” dedi.
GAZZE, UKRAYNA VE İRAN'DAKİ ÇATIŞMALARA DEĞİNDİ
Bölgedeki ve dünyadaki çatışmaları değerlendiren Babacan, Gazze'deki saldırıların, Rusya-Ukrayna savaşının ve İran'daki savaşın diplomasi yoluyla önlenebileceğini savundu.
İsrail-Filistin meselesinde, Rusya-Ukrayna savaşında ve İran, ABD ile İsrail arasındaki çatışmada kazanan bulunmadığını belirten Babacan, “Artık devam eden çatışmaları konuşmaktan ziyade bunları nasıl sona erdirebileceğimizi düşünmenin zamanı geldi” ifadelerini kullandı.
İRAN İLE NÜKLEER MÜZAKERELERİ ANLATTI
Ülkeler arasında güven oluşturmanın uzun zaman aldığını belirten Babacan, İran ile P5+1 ülkeleri arasında yürütülen nükleer müzakerelerdeki deneyimlerini paylaştı.
Müzakerelerin tıkandığı dönemde Almanya'nın o zamanki Dışişleri Bakanı, bugünkü Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier'in kendisinden destek istediğini anlattı.
Hem İran'ın hem de Almanya'nın kendisine güvendiğinin iletildiğini belirten Babacan, süreçte dürüst bir arabulucu olarak hareket ettiklerini ve nükleer anlaşmaya ulaşılmasına katkı sağladıklarını söyledi.
Güvenin doğruyu söylemek, verilen sözleri tutmak ve diyaloğu sürdürmekle kurulabileceğini vurgulayan Babacan, “Güveni inşa etmek zaman alıyor ama kaybetmek çok kolay” dedi.
“ÜLKELERİN SINIRLARIYLA OYNAMAYA BAŞLARSANIZ BUNUN SONU GELMEZ”
Babacan, 2008 yılındaki Rusya-Gürcistan savaşının durdurulmasına yönelik deneyimlerini de anlattı.
Ukrayna'nın uluslararası ilişkilerinde taraf seçmeye zorlanmaması gerektiğini savunan Babacan, savaşın uzamasının taraflar için onurlu bir çıkış yolu bulunmasını zorlaştırdığını ifade etti.
Ukrayna'nın işgalinin uluslararası hukuka aykırı olduğunu belirten Babacan, egemenlik ve toprak bütünlüğünün uluslararası düzenin temel ilkeleri arasında bulunduğunu söyledi.
Babacan, “Ülkelerin sınırlarıyla oynamaya başlarsanız bunun sonu gelmez” sözleriyle sınırların değiştirilmesine yönelik girişimlerin sonuçlarına dikkat çekti.
İkinci Dünya Savaşı'nın ardından Birleşmiş Milletler ve NATO gibi kurumların yeni savaşları önlemek amacıyla oluşturulduğunu hatırlattı.
TÜRKİYE'NİN EKONOMİK DENEYİMİNİ PAYLAŞTI
Babacan, konuşmasında 2008-2009 küresel ekonomik krizine de değindi.
O dönemde ABD'de 400 bankanın iflas ettiğini, Türkiye'de ise bankacılık sisteminin sağlamlığını koruduğunu söyledi.
Türkiye'nin ihracatının altı yılda 36 milyar dolardan 132 milyar dolara yükseldiğini belirten Babacan, aynı dönemde yatırımlar, ihracat ve gelir dağılımında iyileşmeler yaşandığını ifade etti.
BÖLGE ÜLKELERİNE EKONOMİK İŞ BİRLİĞİ ÇAĞRISI
Bölge ülkelerinin dışa bağımlılıklarını azaltması gerektiğini belirten Babacan, ortak çıkarlar doğrultusunda hareket edilmesini istedi.
Babacan, “Dışarıdan gelenler bir süre sonra giderler ve çoğunlukla kendi çıkarlarının peşinden koşarlar. Oysa bu bölgede hepimizin ortak bir çıkarı var: Barış ve istikrar. Dolayısıyla barış ve istikrar için bölge olarak hep birlikte çalışmalıyız” diye konuştu.
Ülkeler arasında karayolu, demiryolu ve enerji bağlantılarının geliştirilmesini öneren Babacan, insanların, malların, sermayenin ve fikirlerin daha serbest dolaşmasının bölgesel istikrara katkı sağlayacağını belirtti.
Karşılıklı yatırımların artırılması ve ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesinin siyasi anlaşmazlıkların çözümüne de yardımcı olabileceğini ifade etti.
“EN FAZLA ZARAR GÖRENLER KADINLAR VE ÇOCUKLAR”
Babacan, konuşmasının sonunda savaş ve çatışmaların en ağır sonuçlarını sivillerin yaşadığını vurguladı.
Bölge ülkelerinin barış için daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirten Babacan, sözlerini şöyle tamamladı:
“Bütün bu anlaşmazlıklar, siyasi kargaşa, çatışmalar ve savaşlar yüzünden acı çekmek zorunda kalmazlar. Sonuçta da en fazla zarar görenler sivillerdir. En fazla zarar görenler kadınlar ve çocuklardır. Bu nedenle bütün bölge olarak çok daha dikkatli hareket etmemiz gerektiğini düşünüyorum. Daha umutlu olmalıyız. Savaş için değil, barış için ilerleyebilmek adına daha fazla sorumluluk üstlenmeli, daha fazla çaba göstermeliyiz.”
