Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, 2028 genel seçim takvimi ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın adaylık sürecine yönelik kapsamlı bir değerlendirme yayımladı. Uçum, kamuoyunda tartışılan pek çok hususu netleştirirken, muhalefete "Demokratik rekabetten kaçmayın" çağrısında bulundu.
Uçum, seçim tarihinin üç hafta öne alınmasının Erdoğan'a Anayasa'nın istisnai hükmü gereği son kez aday olma imkanı vereceğini kaydetti.
OLAĞAN SEÇİM TARİHİ 7 MAYIS 2028
Uçum, değerlendirmesine öncelikle sıkça yapılan takvim hatalarını düzelterek başladı. Önümüzdeki genel seçimlerin olağan tarihinin 7 Mayıs 2028 Pazar günü olduğunu vurgulayan Uçum, 14 Mayıs 2028 tarihinin doğru kabul edilmesinin yanlış olduğunu belirtti. Mevzuata göre, Cumhurbaşkanlığı ve Meclis için müştereken yapılan son seçim tarihinin beşinci yılındaki aynı gününden bir önceki pazar gününün esas alındığını hatırlattı. En son birlikte yapılan genel seçim 14 Mayıs 2023 olduğu için, önümüzdeki seçimlerin de 14 Mayıs 2028'den bir önceki pazar gününe, yani 7 Mayıs 2028'e denk geldiğini ifade etti.
16 NİSAN "ERKEN SEÇİM" DEĞİL
Uçum, Cumhur İttifakı'nın önerdiği 16 Nisan 2028 tarihine ilişkin olarak, bu tarihin siyasi ve toplumsal anlamda bir "erken seçim" olarak nitelendirilemeyeceğini savundu. "Zamanında yapılacak seçimin sadece üç hafta öne alınmasıdır" diyen Uçum, TBMM'nin bu kararı alabilmesi için olağan seçim gününden üç hafta önce harekete geçmesinin beklenmediğini, Meclis'in 2028 yılı Şubat ayının 9 ila 15'inde bu yönde bir karar alabileceğini açıkladı.
Uçum, seçimlerin öne alınmasının yeni bir uygulama olmadığını hatırlatarak, 14 Mayıs 2023 seçimlerinin de aslında olağan tarihi olan 18 Haziran 2023'ten 34 gün önce gerçekleştirildiğini anımsattı.
"TBMM'NİN KARARI İÇİN ZAMAN KISITI YOK"
Seçimlerin yenilenmesi kararının TBMM tarafından alınabileceği en geç tarih konusunda herhangi bir kısıtlama bulunmadığını belirten Uçum, şunları kaydetti:
"Önümüzdeki genel seçimlerin olağan tarihi 7 Mayıs 2028 Pazar günü olduğu için bu tarihe göre seçim takviminin başlangıcı 10 Mart 2028 günü olacaktır. Teknik tartışmalar bir yana TBMM 10 Mart 2028 tarihinden önce ve öne alınacak seçim tarihinin takvimini de gözeterek uygun bir günde seçimlerin yenilenmesi kararı alabilir. Başka da bir süre kısıtı yoktur."
MHP LİDERİ BAHÇELİ'YE TEŞEKKÜR
Uçum, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin 16 Nisan önerisine verdiği desteğe de değinerek, "Seçimin zamanında yapılmasıyla önerilen 16 Nisan 2028 tarihi arasında saat farkı bile yoktur." sözlerinin konuya nokta koyduğunu ifade etti.
ANAYASAL HİLE İDDİALARINA SERT TEPKİ
Seçimin kısa süre öne alınmasının Anayasa'da açıkça düzenlenmiş bir imkan olduğunu hatırlatan Uçum, bu durumu "hile" olarak niteleyen söylemleri "kara propaganda" olarak nitelendirdi.
Uçum, "Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, Cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir" hükmünün devreye girmesi için hiçbir şart veya dış sebep aranmadığının altını çizdi.
"İSTİSNAİ ADAYLIK İSTİSNAİ ŞART GEREKTİRMEZ"
Uçum, "istisnai adaylık" kavramına ilişkin önemli bir açıklama yaptı. Anayasa'da iki dönem kuralının bir istisnası olarak düzenlenen bu hükmün, uygulanması için olağanüstü siyasi, sosyal veya ekonomik koşulların varlığını zorunlu kılmadığını vurguladı. Hukuksal istisna ile istisnai durum olgusunun birbirine karıştırılmaması gerektiğini belirten Uçum, TBMM'nin hiçbir dış sebep olmadan da bu kararı alabileceğini söyledi.
MUHALEFETE REKABET ÇAĞRISI
Uçum, Cumhur İttifakı'nın Cumhurbaşkanı adayının Recep Tayyip Erdoğan olduğunu açıkça ilan ettiğini hatırlatarak, muhalefetin artık net bir tercih yapması gerektiğini ifade etti. Uçum, şöyle devam etti:
"Muhalefet 2028 yılında zamanında yani döneminde yapılacak ama kısa bir süre öne alınacak seçimde Cumhurbaşkanı Erdoğan'la bir kez daha demokratik yarışa girecek mi yoksa demokratik rekabetten kaçacak mı? Makul olan odur ki demokratik yarıştan ve rekabetten yana olan hiç bir siyasi parti ve siyasi mecra kaçmayı tercih etmez. Ayrıca Türkiye seçmeni Anayasal imkan olmasına rağmen Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın aday olarak önüne gelmesine engel olan siyasi aktörleri de affetmez."
İSTİKRARLI YÖNETİM VURGUSU
Uçum, tüm bu nedenlerle önümüzdeki genel seçimlerin 2028 yılında zamanında yani döneminde ama kısa bir süre öne alınarak yapılacağı güçlü bir şekilde öngörülebileceğini dile getirdi. Bu öne almanın da Erdoğan'a Anayasa'nın istisnai hükmü gereği son kez aday olma imkanı vereceğini vurgulayan Uçum, şunları söyledi:
"Önceki yazıda vurguladığımız gibi burada konu yalnızca adaylık değildir. Türkiye'nin Terörsüz Türkiye sürecini, savunma sanayisindeki atılımlarını, enerji yatırımlarını, bölgesel güç konumunu ve tam bağımsızlık pozisyonunu kalıcı hale getirecek istikrarlı bir yönetim iradesinin sürdürülmesi için Cumhurbaşkanı Erdoğan'a adaylık imkanı verilmesidir. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın son kez adaylığı ve seçilmesi halinde son dönem görev yapması, Türkiye Yüzyılı hedeflerine ulaşılması ve kurumsallaşmanın tamamlanması perspektifi içinde değerlendirilmelidir."
