Nefes yazarı Deniz Zeyrek, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos 2026’da imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın “kolektif savunma” maddesine dikkat çekti. Zeyrek, anlaşmanın gelecekte Türkiye’yi Hindistan, Taliban yönetimindeki Afganistan ve İran’la yaşanabilecek çatışmaların içine çekebilecek bir kapasite taşıdığını savundu. Anlaşmada taraflardan birine yönelik saldırının diğerlerine de yapılmış sayılması öngörülüyor. Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ise anlaşmanın İran veya başka bir ülkeyi hedef almadığını, savunma amaçlı olduğunu açıklamıştı.
PAKİSTAN VE SUUDİ ARABİSTAN’IN BÖLGESEL GERİLİMLERİ HATIRLATILDI
Zeyrek, Pakistan’ın Hindistan ile süregelen gerilimine, Afganistan sınırında Taliban güçleriyle yaşanan çatışmalara ve geçmişte İran’la meydana gelen sınır krizlerine işaret etti. Suudi Arabistan açısından ise İran ve Yemen’deki Husilerle yaşanan güvenlik sorunlarının anlaşmanın gelecekte nasıl yorumlanacağı konusunda soru işaretleri yaratabileceğini belirtti. Zeyrek ayrıca Mısır’ın anlaşmaya katılması halinde Etiyopya, Sudan ve Libya gibi yeni jeopolitik başlıkların da Türkiye açısından önem kazanabileceğini savundu. Pakistan yönetimi ise anlaşmanın tamamen savunma amaçlı olduğunu ve herhangi bir ülkeye karşı kurulmadığını açıkladı.
ANLAŞMANIN EN KRİTİK MADDESİ 'KOLEKTİF SAVUNMA'
Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Türkiye’nin savunma sanayii ve askeri kapasitesini, Suudi Arabistan’ın ekonomik gücünü ve Pakistan’ın askeri caydırıcılığını aynı yapı altında buluşturuyor. Anlaşmanın en dikkat çeken hükmü, taraflardan birine yönelik silahlı saldırının tüm taraflara yönelik saldırı kabul edilmesi. Hakan Fidan bu maddeyi NATO’nun 5. maddesine benzer bir dayanışma mekanizması olarak tanımlarken, desteğin istihbarat paylaşımından askeri yardıma kadar farklı biçimlerde olabileceğini belirtti. Mısır’ın da ilerleyen dönemde yapıya katılabileceğine ilişkin açıklamalar bulunuyor. Zeyrek ise bu geniş kapsamlı savunma yükümlülüğünün gelecekte Türkiye açısından beklenmedik askeri sonuçlar doğurabileceği görüşünde.
