CHP Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu, ceza infaz kurumlarında bulunan mahpusların İşyurtları Kurumu bünyesinde çalıştırılmasına ilişkin iddiaları Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Tanrıkulu, Adalet Bakanı Akın Gürlek’in yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığına yazılı soru önergesi sundu.
ÇALIŞMA SİSTEMİNE İLİŞKİN İDDİALAR GÜNDEME TAŞINDI
Tanrıkulu, önergesine ilişkin açıklamasında, ceza infaz kurumlarındaki mahpusların İşyurtları Kurumu bünyesinde geniş bir üretim ve hizmet alanında çalıştırıldığının bilindiğini belirtti. Bu çalışma sistemine dair ciddi iddialar ile hak ihlali risklerinin kamuoyunun gündeminde olduğunu ifade etti.
Açıklamada, mahpus emeğinin birçok durumda gönüllülük ilkesine uygun şekilde yürütülmediğine, çalışmaya katılımın fiilen zorunlu hale geldiğine ve bunun da mahpuslar arasında eşitsizlik yarattığına ilişkin güçlü bulgular bulunduğu kaydedildi.
Tanrıkulu, çalışmayı reddeden mahpuslara dolaylı ya da açık yaptırımlar uygulanıp uygulanmadığının açıklığa kavuşturulması gerektiğini vurguladı.
MESLEKİ EĞİTİM MERKEZLERİ DE SORU ÖNERGESİNDE YER ALDI
Önergede, Adalet Mesleki Eğitim Merkezlerinin sayısındaki artışa da değinildi. Ancak bu eğitimlerin mahpusların tahliye sonrası yaşamlarına ve istihdam imkanlarına yeterli katkı sunmadığı değerlendirmesine yer verildi. Tanrıkulu, eğitim programlarının niteliği ve etkinliği konusunda da bağımsız denetim ihtiyacına işaret etti.
Açıklamasında, “Bu çerçevede; mahpus emeğinin sömürülmediği, insan onuruna yakışır çalışma koşullarının sağlandığı, sosyal güvenlik haklarının güvence altına alındığı ve şeffaf bir denetim mekanizmasının oluşturulduğu bir sistemin hayata geçirilmesi zorunludur” ifadelerini kullandı.
BAKANLIĞA 10 SORU YÖNELTTİ
Tanrıkulu, Adalet Bakanı Akın Gürlek’in yanıtlaması istemiyle şu soruları yöneltti:
1. 2024, 2025 ve 2026 yılları itibarıyla ceza infaz kurumlarında çalıştırılan hükümlü ve tutuklu sayısı kaçtır?
2. Mahpusların çalıştırılması gerçekten gönüllülük esasına mı dayanmaktadır? Çalışmayı reddeden mahpuslara yönelik herhangi bir idari veya fiili yaptırım uygulanmakta mıdır?
3. Çalışan mahpuslar ile çalışmayan mahpuslar arasında herhangi bir statü farkı oluşmakta mıdır? Bu konuda Bakanlığınızın denetim mekanizması var mıdır?
4. İşyurtları Kurumu bünyesinde çalışan mahpuslara ödenen günlük/aylık ücretler ne kadardır?
5. Mahpusların çalıştıkları süreler sosyal güvenlik kapsamına alınmakta mıdır? Emeklilik hakkına katkı sağlamakta mıdır?
6. Mahpus emeği ile üretilen mal ve hizmetlerin yıllık toplam ekonomik büyüklüğü nedir? Bu gelirlerin ne kadarı mahpuslara aktarılmaktadır?
7. 2024 yılı itibarıyla 52’ye ulaştığı belirtilen Adalet Mesleki Eğitim Merkezlerinin 2025 ve 2026 yıllarındaki sayısı kaçtır?
8. Bu merkezlerden mezun olan mahpusların tahliye sonrası istihdam oranı nedir?
9. Mesleki eğitim programlarının içeriği ve kalitesi bağımsız kurumlar tarafından denetlenmekte midir?
10. İşyurtları Kurumu faaliyetlerinin Sayıştay denetimine açılması yönünde bir çalışma yapılmakta mıdır?
