Yeni Parti Ekonomi Eşgüdüm Konseyi, 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’a ilişkin değerlendirme raporunu açıkladı.
Raporda, ekonomik hedeflerin kısa sürede değiştiği savunularak, “Bahane dışarıda aranırken, bedel içeride ödenmektedir” ifadelerine yer verildi.
ENFLASYON TAHMİNİ BİR YILDA 12,4 PUAN DEĞİŞTİ
Yeni Parti, enflasyon tahminlerindeki değişimi ekonomi programının en önemli sorunlarından biri olarak gösterdi.
Rapora göre 2026 için belirlenen enflasyon tahmini yalnızca bir yıl içinde 12,4 puan yukarı yönlü güncellendi.
Merkez Bankası’nın 2027 yıl sonu enflasyon tahmininin yüzde 15, programdaki beklentinin ise yüzde 21 olduğuna dikkat çekildi. Yeni Parti, iki kurum arasındaki 6 puanlık farkın ekonomi yönetimindeki eşgüdüm sorununu gösterdiğini savundu.
“İŞSİZLİK DÜŞMEDİ, İŞGÜCÜ ERİMİŞTİR”
Raporda istihdam verileri de eleştirildi.
Programın kendi tablolarına göre 2025-2026 arasında öngörülen net istihdam artışının yalnızca 13 bin kişi olduğu belirtildi.
Yeni Parti, işsizlik oranındaki düşüşün yeni istihdam yaratılmasından değil, bazı yurttaşların iş aramaktan vazgeçmesinden kaynaklandığını öne sürdü.
“BÜTÇENİN İLK SIRASINDA FAİZ VAR”
Yeni Parti’nin raporunda bütçe harcamalarının dağılımına da yer verildi.
Devletin yatırıma ayırdığı her 1 liraya karşılık faize 2 liradan fazla ödeme yaptığı belirtilirken, kamu yatırımlarının millî gelire oranının program dönemi boyunca yüzde 3,2’de kaldığı ifade edildi.
Raporda bu tablo, “Bütçenin ilk sırasında faiz, son sırasında yatırım bulunmaktadır” sözleriyle eleştirildi.
VERGİ YÜKÜNE ELEŞTİRİ
Raporda vergi yükünün yanlış kesimlerin üzerinde arttığı görüşü savunuldu.
Toplam vergi yükünün millî gelire oranının 2025-2029 döneminde sürekli yükseldiği, vergi gelirlerinin yaklaşık yüzde 60’ının dolaylı vergilerden sağlandığı belirtildi.
Yeni Parti, bu yapıyı değiştirecek somut bir hedefin programda bulunmadığını ileri sürdü.
GELİR DAĞILIMI İÇİN SAYISAL HEDEF YOK
Yeni Parti, programda gelir dağılımından söz edilmesine rağmen ölçülebilir bir hedef belirlenmediğini de eleştirdi.
Raporda, “Ölçülmeyen şey izlenmez, izlenmeyen şey için hesap sorulamaz” ifadelerine yer verildi.
Parti, iktidara gelmesi hâlinde Gini katsayısı ile en zengin ve en yoksul yüzde 20 arasındaki fark için yıllık hedefler koyacağını açıkladı.
ÜRETİMDE BÜYÜME ELEŞTİRİSİ
Rapora göre sanayi son sekiz çeyreğin ikisinde küçüldü, sabit sermaye yatırımlarındaki artış ise yavaşladı.
Net ihracatın büyümeye katkısının 2027’de sıfır, 2028’de 0,1, 2029’da ise 0,2 puan olarak öngörüldüğüne dikkat çekildi.
Yeni Parti, bu verilerin “üretim ve ihracat odaklı büyüme” söylemiyle örtüşmediğini savundu.
“TARIM ENFLASYON KALEMİ DEĞİL”
Tarım politikaları da raporun öne çıkan başlıklarından biri oldu.
Yeni Parti, tarımın stratejik bir sektör yerine enflasyon kalemi olarak değerlendirildiğini ve üç yıllık programda tarımsal katma değere ilişkin tek bir hedef bulunmadığını belirtti.
Parti, iktidara gelmesi hâlinde tarımsal destekleme bütçesini reel olarak koruyacağını, alım fiyatlarını üretim maliyetlerini esas alarak açıklayacağını ve hayvancılık ile çiğ süt için ayrı programlar hazırlayacağını duyurdu.
ÜCRETLER İÇİN GERÇEKLEŞEN ENFLASYON ÖNERİSİ
Yeni Parti’nin açıkladığı çözüm önerileri arasında ücret politikası da yer aldı.
Parti, asgari ücret ve kamu toplu sözleşmelerinde hedeflenen enflasyon yerine gerçekleşen enflasyon ile refah payının dikkate alınacağını açıkladı.
Vergi yükünün bileşiminin değiştirileceği, kamu kaynaklarının tahsisinin şeffaflaştırılacağı ve teşviklerin Sayıştay denetimine açılacağı da vaatler arasında sıralandı.
SOSYAL YARDIMLAR İÇİN YENİ MODEL
Raporda sosyal güvenlik ve sosyal yardım sisteminde belirsizlik olduğu da savunuldu.
Yeni Parti, emeklilik ve sağlık geri ödemelerinde yapılacak değişikliklerin önceden açıklanacağını, gelir desteğinin siyasi takdir yerine nesnel ölçütlere bağlanacağını bildirdi.
Parti, 2027-2029 dönemi için açıkladığı ekonomi programına karşı kendi yaklaşımını “hesap verebilir hedefler, daha adil vergi sistemi, ölçülebilir gelir dağılımı ve üretimi esas alan ekonomi” başlıklarıyla ortaya koydu.
