Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yayımladığı taklit ve tağşiş listeleri, piyasada en fazla hile yapılan ürünleri bir kez daha ortaya koydu. Denetim sonuçlarına göre özellikle zeytinyağı, et ve et ürünleri ile süt ürünleri ilk sıralarda yer alıyor.
Uzmanlar, artan maliyetler, yüksek gıda enflasyonu ve denetim boşluklarının bazı firmaları hileli üretime yönelttiğini belirtiyor.
ZEYTİNYAĞINDA TOHUM YAĞI KARIŞIMI
Listelerde en çok yer alan ürün grubu zeytinyağı oldu. “Naturel”, “sızma” ve “saf” ifadeleriyle satılan birçok üründe, laboratuvar analizleri sonucunda tohum yağları tespit edildi.
Ayçiçek, soya ve pamuk yağı gibi daha düşük maliyetli yağların zeytinyağına karıştırıldığı belirlendi. Uzmanlara göre bu tür hileler tüketicinin beş duyusuyla fark edilemeyecek düzeyde olabiliyor ve ancak analizle ortaya çıkıyor.
ET VE ET ÜRÜNLERİNDE KARIŞIM
En fazla hile yapılan ikinci kategori et ve et ürünleri oldu. Köfte, kebap, döner, kıyma ve lahmacun harcı gibi ürünlerde;
- Dana eti yerine kanatlı eti kullanımı
- Sakatat (taşlık, kalp gibi) karıştırılması
- Tek tırnaklı hayvan eti tespiti
gibi uygunsuzluklar belirlendi.
Bazı işletmelerin ürün içeriğini eksik veya yanlış beyan ettiği, tüketiciye farklı et türlerini kırmızı et adı altında sunduğu tespit edildi.
Uzmanlar, kırmızı et fiyatlarının yüksek olmasının bu alandaki tağşişi artırdığını ifade ediyor.
SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİNDE YAĞ VE NİŞASTA HİLESİ
Süt ve süt ürünleri de listede üst sıralarda yer aldı. Özellikle peynir ve tereyağında bitkisel yağ kullanımı, yağ oranının düşürülmesi ve nişasta katılması gibi hileler dikkat çekti. Bazı ürünlerin etiket bilgilerinin gerçeği yansıtmadığı, tüketicinin “tam yağlı” diye aldığı ürünün içeriğinde mevzuata aykırı değişiklikler bulunduğu belirlendi.
BAHARAT VE BALDA TAKLİT
Baharat ürünlerinde domates karıştırılması ve gıdada kullanımı yasaklı boya maddelerinin tespit edilmesi dikkat çekti. Gıdada kullanımı yasaklı boya maddelerinin özellikle pul biber, toz biber ve sumak ürünlerinde bu tür hilelere rastlandı.
Arıcılık ürünlerinde ise bazı balların taklit veya tağşiş olduğu, katkı şeker ve naftalin kalıntısı içerdiği ve içeriklerinin doğal bal özelliklerini taşımadığı belirlendi.
HİLENİN NEDENİ NE?
Uzmanlar, pahalı ve yoğun tüketilen ürünlerde hile riskinin daha yüksek olduğunu belirtiyor. Yüksek fiyat, artan maliyet baskısı, sosyal medya üzerinden denetimsiz satışlar ve caydırıcılığı tartışmalı cezalar, hileli üretimi besleyen unsurlar arasında gösteriliyor.
Ayrıca üretimden rafa kadar tüm zincirin yeterince denetlenmemesinin de sorunu büyüttüğü ifade ediliyor.
TÜKETİCİ NEYE DİKKAT ETMELİ?
Uzmanlara göre hileli ürünleri dış görünüşten anlamak her zaman mümkün değil. Ancak bazı temel önlemler riskleri azaltabiliyor:
- Güvenilir ve bilinen markaları tercih etmek
- Açıkta satılan ürünlerden kaçınmak
- Etiket bilgilerini dikkatle okumak
- Piyasa değerinin çok altında satılan “aşırı ucuz” ürünlere temkinli yaklaşmak
Bakanlık denetimlerin sürdüğünü, uygunsuzluk tespit edilen ürünlerde toplatma ve para cezası uygulandığını açıklıyor.
