ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin güvenliğini sağlamak amacıyla uluslararası bir koalisyon kurma çağrısı Avrupa’da farklı tepkilerle karşılandı. Almanya, İspanya ve İtalya askeri operasyona katılmayacaklarını net bir şekilde ifade ederken, bazı ülkeler daha temkinli açıklamalar yaptı.
ALMANYA, İSPANYA VE İTALYA ASKERİ KATILIMA KARŞI
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere askeri koruma sağlanması konusunda şu aşamada bir ihtiyaç görmediklerini belirtti. Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul da ülkesinin İran’la yaşanan gerilim bağlamında uluslararası bir askeri operasyona katılmayacağını yineledi. İspanya Savunma Bakanı Margarita Robles ise diğer ülkelerin kararlarına saygı duyduklarını ancak İspanya’nın şu an için Hürmüz Boğazı’na herhangi bir askeri gemi göndermeyi planlamadığını açıkladı. İtalya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani de ülkesinin bölgede askeri operasyonlara dahil olmayacağını belirterek Avrupa ülkeleri arasında böyle bir talebin dile getirilmediğini söyledi.
AB’DEN ALTERNATİF ÇÖZÜM ÖNERİSİ
Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Hürmüz Boğazı’nın açık kalması için diplomatik çözümlerin de değerlendirildiğini ifade etti. Kallas, Karadeniz Tahıl Girişimi’ne benzer bir mekanizmanın uygulanıp uygulanamayacağı konusunda Birleşmiş Milletler ile görüşmeler yaptıklarını belirtti. Kallas, boğazın kapanmasının yalnızca enerji piyasalarını değil, gübre tedarikini de olumsuz etkileyebileceğini vurgulayarak bunun küresel gıda güvenliği açısından risk oluşturabileceğini dile getirdi.
İNGİLTERE VE FRANSA DAHA ILIMLI YAKLAŞTI
İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile ABD Başkanı Donald Trump’ın yaptığı telefon görüşmesinde Hürmüz Boğazı’nın açık tutulmasının küresel ticaret açısından önemi ele alındı. İngiltere Enerji Güvenliği ve Sıfır Emisyon Bakanı Ed Miliband, ülkenin bölgedeki güvenliği sağlamak için tüm seçenekleri değerlendirdiğini açıkladı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise Hürmüz Boğazı’nın kademeli olarak yeniden açılması için gemilere eşlik edecek bir misyon oluşturulabileceğini ifade etti. Macron, planlanan misyonun savunma amaçlı ve barışçıl bir girişim olacağını belirtti. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot da deniz trafiğinin güvenliğinin sağlanması için uluslararası bir savunma misyonu oluşturulması fikrini desteklediklerini söyledi.
BAZI ÜLKELERDEN AÇIKLAMA GELMEDİ
Yunanistan Başbakan Yardımcısı Kostis Hacidakis, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeleri ve ekonomik etkilerini diğer Avrupa Birliği ülkeleriyle birlikte değerlendireceklerini belirtti. Öte yandan Avusturya, Macaristan, Çekya ve Slovakya ise konuya ilişkin net bir açıklama yapmadı. Bu ülkelerin bir kısmı diplomatik çözüm çağrısı yaparken, bazıları enerji ve ekonomi gündemine odaklanmayı tercih etti.
ABD’NİN KOALİSYON GİRİŞİMİ
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yaşanan gerilim sonrası Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin kesintiye uğrama ihtimaline karşı uluslararası bir güvenlik koalisyonu kurulması için çeşitli ülkelerle görüşmeler yürüttüklerini açıklamıştı. Trump, boğazdan dünya petrolünün önemli bir bölümünün geçtiğine dikkat çekerek bazı ülkeleri güvenlik misyonuna katılmaya davet etmişti.
