İstanbul Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Orhan İnce, tarımsal faaliyetler için kurutulan turbalıkların yılda 1,5 ila 2 milyar ton karbondioksit eşdeğeri sera gazı salımına yol açtığını belirtti.
TURBALIKLAR KARBON YUTAĞIYKEN KARBON KAYNAĞINA DÖNÜŞÜYOR
Sulak alan bitki kalıntılarının binlerce yılda birikmesiyle oluşan turbalıklar, dünya kara alanlarının yaklaşık yüzde 3’ünü kapsarken toprak karbonunun yaklaşık üçte birini kapsıyor.
Prof. Dr. Orhan İnce, tarımsal drenaj uygulamalarıyla yer altı su seviyesinin düşürülmesinin, bu alanları karbon yutağı olmaktan çıkararak karbon kaynağına dönüştürdüğünü ifade etti. Drenaj yapılan turbalıklarda hektar başına yılda 20 ila 40 ton karbondioksit eşdeğeri emisyon oluşabildiği belirtti.
YILLIK 1,5-2 MİLYAR TON EMİSYON
Birleşmiş Milletler Çevre Programı verilerine atıfta bulunan İnce, tarımsal kullanım sebebiyle bozulan turbalıklardan kaynaklanan küresel emisyonların yılda 1,5 ila 2 milyar ton karbondioksit eşdeğerine ulaştığını belirtti. Bu miktar, insan kaynaklı toplam sera gazı emisyonlarının yaklaşık yüzde 4 ila 6’sına karşılık geliyor.
SU SEVİYESİ YÜKSELDİĞİNDE EMİSYON AZALIYOR
Norveç Biyoekonomi Araştırma Enstitüsü (NIBIO) tarafından Kuzey Norveç’te yürütülen saha çalışması, yer altı su seviyesinin toprak yüzeyinin 25-50 santimetre altında tutulmasının sera gazı salımını önemli ölçüde düşürdüğünü gözler önüne serdi.
Yüksek su seviyesinin oksijensiz ortam oluşturarak karbonun depoda kalmasını sağladığı, su seviyesinin düşmesi halinde ise mikrobiyal ayrışmanın hızlandığı ve karbonun karbondioksit olarak atmosfere salındığı belirtildi.
PERMAFROST VE ARKTİK RİSKİ
İnce, kuzey kuşaktaki turbalıkların permafrost sistemleriyle birlikte yaklaşık 1300 ila 1600 milyar ton karbon depoladığını vurguladı. Arktik bölgenin küresel ortalamadan daha hızlı ısındığını hatırlatan İnce, çözülmenin hızlanması halinde büyük miktarda karbonun atmosfere karışabileceği uyarısını yaptı.
YENİDEN ISLATMA VE ISLAK TARIM
Uzmanlara göre, restore edilen turbalıklarda sera gazı emisyonları yüzde 50 ila 90 oranında azaltılabiliyor. Küresel ölçekte yapılacak turbalık restorasyonunun yılda 0,8 ila 1,2 milyar ton karbondioksit eşdeğeri emisyonun önlenmesine katkı sağlayabileceği belirtiliyor.
İnce, yeni drenaj projelerinin durdurulması, bozulmuş alanların yeniden ıslatılması ve paludikültür (ıslak tarım) uygulamalarının teşvik edilmesi gerektiğini belirtti.
Kaynak: AA
