Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen Depozito Yönetim Sistemi (DYS) kapsamında “Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA)” uygulaması Türkiye genelinde yaygınlaştırılıyor.
Bakanlık tarafından yapılan açıklamalarda sistemin, Sıfır Atık Projesinin yeni aşaması olduğu ve 2025 yılı itibarıyla kademeli şekilde tüm illerde hayata geçirileceği açıklandı.
DOA SİSTEMİ NASIL ÇALIŞIYOR?
Depozito Yönetim Sistemi, belirli bir depozito bedeli alınarak piyasaya sürülen ürün ambalajlarının tüketim sonrası iade edilmesine ve bedelin geri ödenmesine dayanırken; DOA logosu bulunan ambalajlar iade makinelerine bırakıldığında depozito tutarı vatandaşın mobil uygulamadaki e-cüzdanına yükleniyor; Android ve iOS üzerinden çalışan sistemde QR kod ile ödeme yapılabiliyor, biriken bakiye banka hesabına aktarılabiliyor ve finansal altyapı Türkiye Emlak Katılım Bankası üzerinden sürdürülüyor.
HANGİ AMBALAJLAR KAPSAMDA?
0,1 litre ile 3 litre arasındaki tek kullanımlık cam, PET ve alüminyum ambalajlar zorunlu depozito kapsamına alınırken; bu kapsamda su, doğal mineralli su, alkolsüz içecekler, enerji içecekleri, bira, meyve suları ve süt ürünleri yer alıyor.
YILDA 25 MİLYAR AMBALAJ HEDEFİ
Türkiye genelinde yılda yaklaşık 25 milyar adet ambalajın sistem üzerinden toplanması hedefleniyor. Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü iş birliğiyle bugüne kadar 22 milyar adet içecek ambalajı DOA logosu ile işaretlenerek piyasaya sürüldü. Ülke ekonomisine yıllık yaklaşık 520 milyon avro katma değer sağlanması öngörülüyor.
PİYASAYA SÜRENLER İÇİN DBYS ZORUNLULUĞU
Depozito Bilgi Yönetim Sistemi (DBYS) kapsamında 0,1–3 litre arası ürünleri piyasaya süren firmaların sisteme ön kayıt yapması zorunlu. Bu süreç, Türkiye Çevre Ajansı ve Darphane iş birliğiyle yürütülüyor.
İADE MAKİNELERİ YAYGINLAŞIYOR
Pilot uygulama Sakarya’da da başlatıldı. Bozüyük gibi farklı il ve ilçelerde DOA iade makineleri marketlerde kurulmaya başlandı. İade edilen her ambalaj için 25 kuruş depozito bedeli vatandaşın hesabına tanımlanıyor. Bakanlık, insan yoğunluğunun fazla olduğu yaklaşık 5 bin noktada (zincir marketler, AVM’ler, üniversiteler, millet bahçeleri, oteller ve restoranlar) iade makinelerinin kurulacağını açıkladı.
AMAÇ NE?
Depozito sistemiyle geri dönüşüm oranlarının artırılması, atık miktarının azaltılması, döngüsel ekonominin desteklenmesi ve 2053 Net Sıfır Emisyon hedefine katkı sağlanması amaçlanırken, hem çevresel fayda hem de ekonomik kazanım hedefleniyor.
Haber Merkezi: Beyza Kum
