Türkiye’de üniversitelerde öğrenim gören kadın öğrencilerin oranı son beş yılda istikrarlı biçimde artarak rekor seviyeye çıktı. 2020 akademik yılında yüzde 49,1 olan kadın öğrenci oranı, 2025’te yüzde 53,2’ye yükseldi. Bu şekilde kadın öğrenciler yükseköğretimde çoğunluğu oluşturdu.
Birleşmiş Milletler tarafından 11 Şubat’ın “Uluslararası Bilimde Kadın ve Kız Çocukları Günü” olarak ilan edilmesiyle birlikte açıklanan veriler, yükseköğretimde erişilebilirlik ve kapsayıcılık politikalarının somut sonuçlarını ortaya koydu.
2025 verilerine göre Türkiye genelinde toplam öğrenci sayısı 6 milyon 837 bin 313 olurken, kadın öğrenci sayısı 3 milyon 634 bin 91 olarak kaydedildi.
TÜM ÖĞRENİM DÜZEYLERİNDE KADINLAR ÖNDE
Kadın öğrencilerin artışı ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora programlarının tamamında gözlemlendi.
-
Ön lisans programlarında kadın oranı yüzde 51,6’dan yüzde 54,4’e çıktı.
-
Lisans düzeyinde oran yüzde 47,5’ten yüzde 52,4’e yükseldi.
-
Yüksek lisans programlarında yüzde 48,2 olan oran yüzde 50,6’ya ulaştı.
-
Doktora programlarında ise kadın oranı yüzde 47,7’den yüzde 51,3’e çıkarak ilk kez erkekleri geride bıraktı.
Özellikle doktora düzeyinde kadın oranının yüzde 50’nin üzerine çıkması dikkat çekti.
34 YAŞ ÜSTÜ KADINLARA POZİTİF AYRIMCILIK
2023 yılından itibaren YKS kapsamında 34 yaş üzeri kadınlara ek kontenjan tanımlandı. Bu düzenleme ile eğitimine ara vermek zorunda kalan kadınlara üniversiteye dönüş olanağı sağlandı. Uygulama, yükseköğretimde kadın katılımını artıran adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.
AKADEMİDE KADIN AKADEMİSYEN ORANI YÜKSELİYOR
Kadınların yükseköğretimdeki artışı akademik kadrolara da yansıdı. 2020 yılında yüzde 45,3 olan kadın akademisyen oranı, 2025’te yüzde 46,8’e çıktı. Aynı dönemde toplam akademisyen sayısı 179 bin 495’ten 185 bin 188’e yükseldi.
Araştırma görevlileri arasında kadın oranı yüzde 51,2’den yüzde 55’e çıkarken, öğretim görevlilerinde bu oran yüzde 50,6’dan yüzde 52,1’e yükseldi.
Unvan bazında artışlar ise şu şekilde gerçekleşti:
-
Doktor öğretim üyesi: yüzde 44,9’dan yüzde 47,8’e
-
Doçent: yüzde 40,1’den yüzde 43,3’e
-
Profesör: yüzde 32,4’ten yüzde 34,9’a
EŞİTLİK VE KADIN HAKLARI ALANINDA AKADEMİK ÇALIŞMALAR ARTTI
Yükseköğretim kurumlarında kadın, insan hakları ve fırsat eşitliği konularındaki akademik çalışmalar da artış gösterdi.
Son bir yılda:
-
“Fırsat eşitliği” alanında 416,
-
“İnsan hakları” alanında 6 bin 439,
-
“Kadın hakları” alanında bin 654,
-
“Kadına yönelik şiddet” alanında 5 bin 384 çalışma gerçekleştirildi.
Yükseköğretimde kadın öğrencilerin ve akademide görev yapan kadınların oranındaki yükseliş, eğitim ve bilim alanında fırsat eşitliğine yönelik politikaların sonuçlarını gözler önüne seriyor.
Kaynak: YÖK
